Yapay zeka teknolojilerinin hızla yaygınlaşması ve yenilenebilir enerji yatırımlarındaki artış, uluslararası piyasalarda bakır fiyatlarını rekor seviyeye taşıdı. Mayıs ayı itibarıyla bakırın libresi, yapay zeka veri merkezlerinin yoğun talebi ve küresel arzdaki sıkıntılar nedeniyle yüzde 5’e yakın değer kazanarak tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Uzmanlar, talepteki bu artışın kısa vadede durulmayacağını, arz tarafındaki darboğazların ise fiyatları daha da yukarı çekebileceğini belirtiyor.
Veri merkezleri ve yeşil dönüşüm talep patlaması yarattı
Bakır, elektrik iletkenliği ve termal özellikleri sayesinde yapay zeka veri merkezlerinin soğutma sistemleri, kablolama ve güç dağıtımında kritik bir rol oynuyor. OpenAI, Google ve Microsoft gibi teknoloji devlerinin yeni nesil veri merkezleri inşa etmesi, bakıra olan talebi patlattı. Öte yandan, yenilenebilir enerji sektöründe rüzgar türbinleri ve güneş panellerinde bol miktarda bakır kullanılması, talebi daha da artırdı. Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre, 2030 yılına kadar yenilenebilir enerji yatırımlarının üç katına çıkması beklenirken, bu durum bakır talebinde yıllık yüzde 15’lik büyümeyi beraberinde getirecek.
Küresel arz kısıtları fiyatlara yukarı yönlü baskı yapıyor
Talep cephesindeki bu güçlü ivmeye rağmen, arz tarafında önemli sıkıntılar yaşanıyor. Dünyanın en büyük bakır üreticilerinden Şili ve Peru’da üretim aksaklıkları, maliyet artışları ve politik belirsizlikler arzı kısıtlıyor. Bakır madenlerinin yeni yatırımlarla genişletilmesi ise yıllar sürüyor. Goldman Sachs, bu yıl küresel bakır piyasasında 350 bin tonluk bir arz açığı oluşacağını tahmin ediyor. Ayrıca, hurda bakır geri dönüşümü de talebi karşılamakta yetersiz kalıyor. Arz sıkıntısı, stokların düşmesine neden olurken, fiyatları da destekliyor.
Piyasa beklentileri ve analist yorumları
Uluslararası bakır vadeli işlemlerinde rekor seviyeler görülürken, analistler yükselişin süreceğini öngörüyor. Morgan Stanley’e göre, yapay zekaya yönelik talebin bakır fiyatlarını 2025 yılına kadar yüzde 20 daha artırması mümkün. Bununla birlikte, Çin ekonomisindeki toparlanmanın yavaş seyretmesi, küresel faiz oranlarındaki belirsizlik ve olası bir resesyon riski, fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturabilir. Ancak orta vadede, yeşil enerji ve yapay zeka trendlerinin bakır talebini yönlendirmeye devam edeceği değerlendiriliyor.
Bakır fiyatlarındaki bu yükseliş, üretici ülkeler için olumlu bir tablo çiziyor ve madencilik sektöründe yeni yatırımları teşvik ediyor. Öte yandan, elektrikli araç ve elektronik ürün üreticileri gibi yoğun bakır kullanan sektörlerde maliyet baskısı yaratması bekleniyor. Piyasanın önümüzdeki aylarda arz-talep dengesi etrafında şekilleneceğini söylemek mümkün. Yapay zeka ve yenilenebilir enerjiye yönelik küresel dönüşüm hız kazandıkça, bakırın bu eşsiz konumunun daha da belirginleşeceği görülüyor.
