İspanya hükümeti, hem İsrail hem de Rusya'daki dijital forumların, Avrupa Birliği'ni kutuplaştırmak ve bölmek amacıyla Sebte kentindeki Ceuta düzensiz göçmen akınını körüklediğine dair kanıtlar bulunduğunu açıkladı. Söz konusu bulgular, İspanyol yetkililerin Fas'la yaşanan diplomatik krizin gölgesinde, göçmen akınını 'hibrit bir saldırı' olarak tanımlamasına yol açtı. İçişleri Bakanlığı yetkilileri, özellikle Telegram ve TikTok gruplarında paylaşılan içeriklerin, göçmenleri İspanya'nın Kuzey Afrika'daki topraklarına yönlendirdiğini ve bu durumun Avrupa sınırlarında yeni bir insani krize neden olduğunu belirtti.
Kanıtlar ve Dijital Forumların Rolü
İspanya Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Fernando Grande-Marlaska, Cuma günü yaptığı açıklamada, siber güvenlik birimlerinin izleme çalışmaları sonucunda bu kanıtlara ulaşıldığını söyledi. Grande-Marlaska, "İsrail ve Rusya merkezli dijital platformlarda yürütülen faaliyetlerin, Ceuta sınırındaki göç dalgasını koordineli bir şekilde teşvik ettiğini görüyoruz. Bu, bir devletin egemenliğine yönelik açık müdahaledir" ifadelerini kullandı. İspanyol basınına yansıyan raporlara göre, özellikle Nairobi ve Fas kökenli kullanıcıların yoğun olduğu gruplarda, göçmenlere sınır geçiş noktaları ve zamanları hakkında talimatlar veriliyor. Bu mesajların bazılarının İbranice ve Rusça dillerinde de yazıldığı, bazılarının ise bot hesaplar tarafından otomatik çevirildiği tespit edildi. İçişleri Bakanlığı ayrıca, Rusya'nın Afrika'daki paralı asker grubu Wagner'in de bu süreçte etkili olduğuna dair sinyaller bulduğunu, ancak bu iddianın henüz doğrulanmadığını bildirdi.
Avrupa'da Hibrit Tehdit Algısı
Bu gelişmeler, Avrupa Birliği'ni de alarma geçirdi. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, düzenlediği basın toplantısında, "Göçü silah olarak kullanan ülkeler, Avrupa'nın Birliğini hedef almaktadır. Bu tür hibrit eylemler karşısında dayanışma içinde olacağız" dedi. Konu, önümüzdeki hafta yapılacak AB İçişleri Bakanları toplantısında masaya yatırılacak. Polonya Başbakanı Mateusz Morawiecki ise, geçen yıl Belarus'un da benzer bir yöntem kullandığını hatırlatarak, "Bu bir tesadüf değil. Rusya'nın göç politikalarını istikrarsızlaştırma aracı olarak kullandığını biliyoruz" şeklinde konuştu. Uzmanlar arasında, İsrail'in bu sürece dahil olmasının daha karmaşık bir jeopolitik mesaj içerdiği tartışılıyor. Kudüs yönetimi, İspanya'nın Filistin konusundaki duyarlılığını etkilemek için göç baskısını bir koz olarak kullanıyor olabilir. İsrail Başbakanlık Ofisi ise konuya ilişkin bir yorum yapmaktan kaçındı.
Olayın yansımaları şimdiden İspanya-Fas sınırında hissediliyor. Mayıs ayının başında 8.000'den fazla kişinin Ceuta'ya geçişi, iki ülke arasında uzun süren bir diplomatik krizi tetiklemişti. Fas polisinin göz yumduğu iddia edilen akın, her iki tarafın da suçlamalarıyla sonuçlandı. İspanya Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares, bu yeni kanıtların Fas'ın suçlamalarını ortadan kaldırdığını ve asıl sorumluların küresel aktörler olduğunu savunarak, "Fas'la diyaloğu sürdürmek istiyoruz, ancak bu tür müdahaleler kabul edilemez" dedi. Ceuta sınır bölgesinde güvenlik önlemleri artırılırken, göçmenlerin geçici barınma merkezlerinde sayısı her geçen gün artıyor. Kızıl Haç gibi insani yardım kuruluşları, sahada durumun giderek kötüleştiğini, özellikle refakatsiz çocuk sayısındaki artışa dikkat çekiyor. Bu çerçevede İspanya, hem iç hukukunda hem de AB düzeyinde dijital platformların denetimini artıran yasal düzenlemeler için hazırlık başlattı.
Uzmanlar, bu vakanın Avrupa'nın dış sınırlarında yeni bir dönemi işaret ettiği görüşünde. Gelişmeyi değerlendiren göç uzmanı Pedro Sanchez, "Hibrit tehditler artık askeri alandan sivil topluma, sosyal medyadan göç rotalarına kadar geniş bir yelpazede kendini gösteriyor" dedi. Sanchez, devletlerin insani değerleri bir kenara itme riski taşıyan bu tür eylemler karşısında, Avrupa'nın ortak bir siber savunma mekanizması kurması gerektiğini vurguladı. Bu durum, bir yandan da göçmenlerin insan kaçakçılarının ve siyasi manipülasyonun kurbanı haline gelmesinin ne kadar kolay olduğunu gösteriyor. Önümüzdeki aylarda Avrupa genelinde aşırı sağ partilerin yükselişi göz önüne alındığında, bu tür göç krizlerinin siyasi istikrarsızlığı derinleştirme potansiyeli taşıdığı açık.
