Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), Konya'nın bir ilçe belediyesinde görev yapan bir çalışanın siyasi görüşü nedeniyle iş yerinde mobbinge uğradığına ve ayrımcılık yasağının ihlal edildiğine karar verdi. Kurul, belediyeye 256 bin 357 lira idari para cezası uyguladı. Karar, kamu kurumlarında siyasi görüş temelli ayrımcılığa karşı önemli bir emsal olarak değerlendiriliyor.
Olayın geçmişi
Başvurucu, Konya'daki bir ilçe belediyesinde memur olarak çalıştığı dönemde, siyasi görüşü nedeniyle amirleri tarafından sürekli eleştirildiğini, görev yerinin değiştirildiğini ve psikolojik baskıya maruz bırakıldığını öne sürdü. Çalışan, bir süre sonra işe gelmemeye başladı ve rapor aldı. Belediye yönetimi ise çalışanın devamsızlığını gerekçe göstererek disiplin soruşturması başlattı ve sonuçta iş sözleşmesini feshetti.
Bunun üzerine mağdur, TİHEK'e başvurarak, siyasi görüşü nedeniyle ayrımcılığa uğradığını ve mobbinge maruz kaldığını iddia etti. TİHEK, yaptığı incelemede, belediyede başvurucuya yönelik farklı muamelenin siyasi görüşü nedeniyle gerçekleştiğini ve ayrımcılık yasağının ihlal edildiğini tespit etti.
Kararın gerekçesi
TİHEK, kararında, iş yerinde siyasi görüşe dayalı ayrımcılık yapıldığını ve bunun mobbing boyutuna ulaştığını belirtti. Kurul, "Çalışanın siyasi görüşü nedeniyle maruz bırakıldığı psikolojik yıldırma, insan onuruyla bağdaşmamaktadır. Kamu kurumlarında tarafsızlık ilkesi esastır; siyasi görüş farklılığı, çalışana karşı ayrımcı uygulamalara gerekçe olamaz" ifadelerine yer verdi. Ayrıca, belediyenin ayrımcı tutumunun, anayasa ve uluslararası sözleşmelerle güvence altına alınan eşitlik ilkesine aykırı olduğu vurgulandı.
İdari para cezası
TİHEK, ihlali sabit görmesi üzerine belediyeye 256 bin 357 lira idari para cezası verdi. Bu ceza, 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu'na göre belirlendi. Kanun, ayrımcılık yasağının ihlali halinde kamu kurumları da dahil olmak üzere tüm işverenlere idari para cezası uygulanmasını öngörüyor. Ceza tutarı, ihlalin ağırlığı ve işletmenin büyüklüğü gibi faktörler dikkate alınarak hesaplanıyor.
Başvurucunun durumu
Başvurucu, TİHEK kararını olumlu karşıladığını ancak yaşadığı mağduriyetin giderilmesi için hukuki sürecin devam ettiğini belirtti. İşe iade davası ile birlikte tazminat talepleri de bulunan çalışan, "Kamu görevlileri siyasi görüşleri yüzünden ayrımcılığa uğramamalı. Bu karar, benzer durumda olanlara umut verdi" dedi.
Uzman görüşleri
İş hukuku uzmanları, TİHEK'in bu kararının, özellikle kamu sektöründe siyasi görüş temelli ayrımcılık iddiaları için önemli bir referans olacağını ifade ediyor. Avukat Ali Yılmaz, "TİHEK, ayrımcılık yasağının ihlal edildiğine karar vererek belediyeye ceza kesti. Bu karar, işverenlerin çalışanların siyasi görüşlerine saygı göstermesi gerektiğini vurguluyor" dedi.
Değerlendirme
TİHEK'in bu kararı, Türkiye'de kamu kurumlarında siyasi görüş ayrımcılığının önlenmesine yönelik atılmış somut bir adım. Ancak benzer mağduriyetlerin yaşanmaması için kamu yönetiminde liyakat ve tarafsızlık ilkelerinin güçlendirilmesi, ayrımcılık iddialarının etkin şekilde soruşturulması gerekiyor. Bu tür kararların caydırıcılığı, kurumların ayrımcı uygulamaları terk etmesinde belirleyici olacaktır.
