Küresel piyasalar, Orta Doğu'da tırmanan jeopolitik gerilimin etkisiyle haftanın ilk işlem gününe sert satış baskısıyla başladı. İsrail ile Filistin arasında dün akşam saatlerinde başlayan çatışmaların bölgesel bir savaşa dönüşme endişesi, yatırımcıları riskli varlıklardan uzaklaştırarak güvenli limanlara yöneltti. Petrol fiyatları yüzde 4'ün üzerinde artarken altın ons başına 2 bin doların üzerine çıktı. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi güne yüzde 1,8 düşüşle başlarken, dolar/TL 27,50 seviyesinin üzerinde işlem görüyor.
Petrol ve emtialarda yükseliş
Orta Doğu'daki gelişmelerin enerji arzına yönelik riskleri artırmasıyla Brent petrol varil fiyatı yüzde 4,3 yükselerek 89 doların üzerine çıktı. Doğalgaz fiyatlarında da benzer bir hareketlenme gözlemlenirken, piyasalardaki dalgalanma bu hafta boyunca sürebilir. Altın ve gümüş gibi değerli metaller de yatırımcıların güvenli liman arayışıyla yukarı yönlü hareket etti. Altının onsu 2030 doları test ederken, gümüş yüzde 2,1 değer kazandı.
Asya ve Avrupa borsalarında satış dalgası
Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,9, Çin'de Şanghay Bileşik endeksi yüzde 1,2 değer kaybetti. Avrupa'da Almanya'nın DAX endeksi yüzde 1,5, İngiltere'nin FTSE 100 endeksi yüzde 1,2 düşüşle açıldı. ABD vadeli işlemlerinde de S&P 500 ve Nasdaq vadeli kontratlarında yüzde 1'i aşan düşüşler görülüyor. Küresel risk iştahındaki bu daralma, gelişmekte olan ülke para birimlerinde de baskı yarattı. Türk lirası dolar karşısında yüzde 0,3 değer kaybederken, Güney Afrika randı ve Meksika pesosu da benzer şekilde geriledi.
Ekonomistler, bölgedeki çatışmaların süresinin ve kapsamının piyasalar üzerindeki etkinin boyutunu belirleyeceğini vurguluyor. Kısa vadede güvenli liman alımlarının devam edeceği, ancak diplomatik adımların olası bir gerilimi azaltabileceği belirtiliyor. Tüm gözler, bu hafta başlayacak İsrail-Lübnan sınırındaki gelişmelere ve Birleşmiş Milletler'in olası ateşkes çağrılarına çevrilmiş durumda. Piyasalar, bölgeden gelecek her türlü haber akışına karşı tetikte bekliyor.
Orta Doğu'daki bu yeni kriz, 2020 yılındaki İbrahim Anlaşmaları'ndan bu yana bölgesel istikrarın ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha hatırlatıyor. Piyasalar artık sadece petrol fiyatlarını değil, küresel tedarik zincirlerini ve askeri ittifakları da etkileyebilecek bir sarmalın içinde. Yatırımcılar için önümüzdeki günler, portföylerini yeniden dengelemek adına kritik olacak.
