Hürmüz Boğazı'nda haftalardır süren gergin sessizlik, ABD ordusunun İran'ın stratejik Hark Adası'ndaki hedeflerine düzenlediği saldırıyla bozuldu. ABD Savunma Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, İran'a ait iki fırlatıcının imha edildiği belirtilirken, İran Devrim Muhafızları Ordusu da misilleme olarak ABD'nin bölgedeki askeri üslerine füze saldırısı düzenlediğini duyurdu. Olay, küresel enerji arzının güvenliği açısından kilit öneme sahip boğazda tansiyonun yeniden yükselmesine neden oldu.
Saldırının Ayrıntıları
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından yapılan yazılı açıklamada, saldırının yerel saatle sabah saatlerinde gerçekleştirildiği ve Hark Adası'nda konuşlu iki adet kıyıdan gemiye fırlatıcının hedef alındığı ifade edildi. Açıklamada, bu fırlatıcıların Basra Körfezi'ndeki ticari gemiler ve ABD donanma unsurları için doğrudan tehdit oluşturduğu vurgulandı. CENTCOM yetkilileri, operasyonun başarıyla tamamlandığını ve herhangi bir ABD personelinin zarar görmediğini bildirdi. Öte yandan İran resmi haber ajansı IRNA, Devrim Muhafızları Ordusu'na ait deniz kuvvetlerinin, Hürmüz Boğazı çevresindeki ABD üslerine yönelik balistik füze saldırısı düzenlediğini; saldırıda ABD'nin Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki El-Dehvra Hava Üssü ile Katar'daki El-Udeyd Üssü'nün hedef alındığını iddia etti. İranlı yetkililer, saldırının "meşru müdafaa" kapsamında yapıldığını savundu.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
Saldırılar, dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nın güvenliğine ilişkin endişeleri yeniden gündeme getirdi. Petrol fiyatları, haberin ardından uluslararası piyasalarda yaklaşık %3 oranında yükseldi. Uzmanlar, olası bir boğaz kapanmasının küresel ekonomiyi olumsuz etkileyeceği uyarısında bulunuyor. ABD Başkanı, saldırılarla ilgili kısa bir açıklama yaparak "İran'ın provokasyonlarına kayıtsız kalmayacaklarını" ve gerekli adımları atacaklarını söyledi. Öte yandan Rusya ve Çin'den taraflara itidal çağrısı geldi. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin acil toplanması bekleniyor.
Bu gelişmeler, 2018'de ABD'nin nükleer anlaşmadan çekilmesinin ardından başlayan ve 2020'de General Kasım Süleymani'nin öldürülmesiyle zirve yapan gerilimin yeni bir aşaması olarak değerlendiriliyor. Son aylarda dolaylı müzakerelerin yeniden başladığına dair sinyaller verilse de, bu saldırılar diplomasi şansını zayıflatmış görünüyor. İki ülke arasındaki güven bunalımı, en küçük bir kıvılcımın büyük bir çatışmaya dönüşebileceğini gösteriyor.
Hürmüz Boğazı'ndaki bu son hareketlilik, yalnızca ABD-İran ilişkilerini değil, aynı zamanda bölgedeki güç dengelerini ve küresel enerji güvenliğini de yakından ilgilendiriyor. Tarafların karşılıklı restleşmeleri, uluslararası toplumun arabuluculuk çabalarını zora sokarken, gözler önümüzdeki saatlerde atılacak adımlara çevrilmiş durumda.
