Çinli elektrikli araç üreticisi BYD, Temmuz 2024'te Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın da katıldığı törenle imzalanan protokol kapsamında Türkiye'de fabrika kurma planından vazgeçtiğini açıkladı. Şirketten yapılan yazılı açıklamada, küresel ekonomik koşullar ve değişen pazar dinamiklerinin bu kararda etkili olduğu belirtildi. Proje, toplam 1 milyar dolarlık yatırım öngörüyordu ve 5 bin kişiye istihdam sağlaması bekleniyordu.
Kararın Arka Planı
BYD, geçtiğimiz yıl Manisa'da kurmayı planladığı üretim tesisi için Türkiye ile mutabakat zaptı imzalamıştı. Anlaşma, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır'ın katılımıyla Ankara'da gerçekleştirilen bir törenle kamuoyuna duyurulmuştu. Şirket, Avrupa pazarına erişim için Türkiye'yi stratejik bir üs olarak görüyordu. Ancak Avrupa Birliği'nin Çin'den ithal edilen elektrikli araçlara yönelik ek gümrük tarifeleri ve Türkiye'deki makroekonomik belirsizlikler, yatırımın fizibilitesini olumsuz etkiledi.
Resmi Açıklama ve Tepkiler
BYD yönetim kurulu başkanı Wang Chuanfu, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "Mevcut küresel ticaret ortamı ve tedarik zinciri maliyetleri, Türkiye yatırımımızı yeniden değerlendirmemize neden oldu. Önceliğimiz hissedarlarımıza değer yaratırken sürdürülebilir büyümeyi sağlamaktır" ifadelerini kullandı. Türkiye'de ise ekonomi yönetimi kararı hayal kırıklığıyla karşıladı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı yetkilileri, BYD ile alternatif işbirliği modelleri üzerinde çalışıldığını duyurdu.
Ekonomik Yansımalar
BYD'nin çekilmesi, Türkiye'nin elektrikli araç üretimi hedefleri açısından önemli bir darbe olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, bu tür yatırımların özellikle yüksek enflasyon ve kur dalgalanmaları nedeniyle riskli hale geldiğini vurguluyor. Öte yandan, Çinli şirketlerin Avrupa'ya yönelik yatırımlarını Macaristan gibi AB üyesi ülkelere kaydırdığı gözlemleniyor. BYD'nin Macaristan'da bir fabrika kurma hazırlığında olduğu biliniyor.
Gelecek Perspektifi
Uzun vadede, Türkiye'nin otomotiv sektöründe yabancı yatırım çekebilmesi için istikrarlı bir makroekonomik ortam sunması gerekiyor. BYD kararı, uluslararası yatırımcıların ülkeye bakışını etkileyebilecek bir gelişme olarak kaydedildi. Bununla birlikte, TOGG gibi yerli girişimlerin varlığı, sektörde umutları canlı tutuyor.
