Hükümet, 2027 yılında geçerli olacak asgari ücret için mevcut sistemin yerine bölgesel ve sektörel farklılaştırma modelini devreye almaya hazırlanıyor. Milyonlarca çalışanı ilgilendiren düzenlemede, asgari ücretin belirlenmesinde illerin gelişmişlik düzeyi, sektörlerin karlılığı ve bölgesel enflasyon farkları dikkate alınacak. Yeni modelle büyükşehirlerdeki asgari ücretin kırsal alanlardakinden daha yüksek olması bekleniyor.
Bölgesel farklılaştırma nasıl işleyecek?
Edinilen bilgiye göre Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Türkiye'yi beş ayrı bölgeye ayırmayı planlıyor. Her bölge için ayrı asgari ücret belirlenecek. En yüksek asgari ücret İstanbul, Ankara, İzmir gibi metropoller için geçerli olurken, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde daha düşük bir taban ücret uygulanacak. Aynı şekilde inşaat, tekstil, hizmet gibi sektörler için de kendi dinamiklerine göre farklı ücret tarifeleri oluşturulması değerlendiriliyor.
Hedef istihdamda artış
Yetkililer, yeni modelin en önemli gerekçelerinden birinin kayıt dışı istihdamı azaltmak ve işverenlerin üzerindeki mali yükü hafifletmek olduğunu belirtiyor. Özellikle düşük maliyetle çalışan sektörlerin, tek tip asgari ücret yükü nedeniyle yaşadığı sıkıntıların giderilmesi amaçlanıyor. Ancak sendikalar, bölgesel asgari ücretin işçiler arasında eşitsizliğe yol açacağı gerekçesiyle plana karşı çıkıyor. Türk-İş, DİSK ve HAK-İŞ'in ortak açıklamasında "Asgari ücret tek ülke, tek oran olmalı" ifadesi kullanıldı.
Ekonomistlerden uyarılar
Ekonomistler, uygulamanın başarısı için sağlam bir veri altyapısı gerektiğini vurguluyor. Bölgesel enflasyon oranları ve yaşam maliyeti endekslerinin güvenilir şekilde hesaplanması gerektiğini belirten uzmanlar, aksi halde modelin adaletsiz sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulunuyor. Ayrıca Avrupa Birliği standartlarına uyum açısından da tek tip asgari ücretin uluslararası kabul gördüğü hatırlatılıyor.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, modelin detaylarını önümüzdeki aylarda kamuoyuyla paylaşmayı planlıyor. 2027 asgari ücretinin belirlenmesinde bu yeni sistemin esas alınması halinde, Türkiye'de ücret politikasında köklü bir değişiklik yaşanacak.
