Türkiye'de ifade özgürlüğü ve yargı uygulamalarındaki eşitsizlik, son dönemde artan soruşturmalarla bir kez daha gündeme geldi. Avukatın Sesi İnisiyatifi üyesi Kerim Bütün ve siyaset bilimci Doç. Dr. Fatih Yaşlı, yaptıkları açıklamalarda yargının muhalefete yönelik bir cezalandırma aracına dönüştürüldüğünü, iktidar yakınlarına ise benzer durumlarda bile koruma sağlandığını ifade etti. Bütün ve Yaşlı'ya göre, mevcut uygulama bir "düşman hukuku" anlayışını yansıtıyor.
Yargının Muhalefete Karşı Kullanımı
Kerim Bütün, özellikle sosyal medya paylaşımları ve basın açıklamaları nedeniyle açılan soruşturmaların sayısındaki artışa dikkat çekti. Bütün, "Muhalif yurttaşlar en ufak bir eleştiride bile gözaltına alınırken, iktidara yakın isimler hakkında benzer suçlamalarda soruşturma bile açılmıyor. Bu, adaletin siyasallaştığının en açık göstergesidir" dedi. Avukat, yargı bağımsızlığının zedelendiğini ve hukuk devleti ilkesinin aşındığını iddia etti.
Doç. Dr. Fatih Yaşlı ise konuyu daha geniş bir çerçevede değerlendirdi. Yaşlı, "Türkiye'de yargı, iktidarın muhalefeti susturma aracına dönüşmüştür. Gezi Parkı davaları, KHK ihraçları ve gazetecilere yönelik soruşturmalar bunun somut örnekleridir. Oysa iktidar yakınlarına yönelik yolsuzluk iddiaları bile soruşturulmadan kapatılmaktadır" ifadelerini kullandı. Yaşlı, bu durumun hukukun evrensel ilkeleriyle bağdaşmadığını vurguladı.
İfade Özgürlüğü ve Uluslararası Tepkiler
İfade özgürlüğü alanındaki kısıtlamalar, uluslararası kuruluşlar tarafından da eleştiriliyor. Avrupa Birliği ve İnsan Hakları İzleme Örgütü gibi kurumlar, Türkiye'deki yargı uygulamalarına dair raporlarında endişelerini dile getiriyor. Özellikle gazeteciler, akademisyenler ve sivil toplum aktivistleri hakkında açılan davalar, basın özgürlüğü açısından ciddi bir tehdit oluşturuyor. Üstelik bu davaların büyük bir kısmında, suç unsuru olmayan ifadeler bile cezalandırılıyor.
Avukat Kerim Bütün, bu noktada yargı reformunun kaçınılmaz olduğunu belirtti. Bütün, "Yargının tarafsızlığı sağlanmadan, ifade özgürlüğü güvence altına alınamaz. Mevcut tablo, hukuk sistemimizin bir kriz içinde olduğunu gösteriyor" dedi. Bütün, yargı mensuplarının siyasi müdahalelerden uzak, bağımsız bir şekilde karar vermesi gerektiğini vurguladı.
Öte yandan, iktidar kanadından bu eleştirilere yanıt gecikmedi. Adalet Bakanlığı yetkilileri, yargı bağımsızlığının anayasal bir ilke olduğunu ve manipülasyon iddialarının asılsız olduğunu savundu. Ancak muhalefet partileri ve hukuk örgütleri, iddiaları destekleyen somut örnekler sıralamaya devam ediyor. CHP Milletvekili Burak Erden, Meclis'te yaptığı konuşmada, "İktidar, kendine yakın gördüğü kişileri her türlü suçlamadan korurken, muhaliflere en ufak bir hatada ağır cezalar veriyor. Bu adalet değil, intikamdır" dedi.
SONUÇ: Türkiye'nin yargı sistemi, siyasi iklimin gölgesinde ciddi bir güven bunalımı yaşıyor. Muhalif yurttaşların maruz kaldığı soruşturmalar, hukukun üstünlüğü ilkesini zedelerken, iktidar yakınlarına uygulanan ayrıcalıklı muamele adalet duygusunu incitiyor. Bu durum, yalnızca iç kamuoyunda değil, uluslararası alanda da Türkiye'nin itibarına zarar veriyor. Hukuk sisteminin yeniden tarafsız ve bağımsız bir yapıya kavuşturulması, demokratik bir toplum için elzem. Aksi takdirde, "düşman hukuku" anlayışının kalıcı hale gelmesi kaçınılmaz görünüyor.
