Fetullahçı Terör Örgütü'nün (FETÖ) 15 Temmuz 2016'daki darbe girişiminin üzerinden tam 10 yıl geçti. Adalet Bakanlığı verilerine göre, bu süre zarfında örgütle bağlantılı olarak 720 bin kişi hakkında soruşturma başlatıldı ve 636 bin dosyada karar verildi. Darbe girişiminin ardından başlatılan hukuki süreç, Türkiye tarihinin en kapsamlı terör soruşturmalarından biri haline geldi.
Soruşturma ve kovuşturma süreci
Adalet Bakanlığı'nın açıkladığı istatistiklere göre, 15 Temmuz 2016'dan bu yana FETÖ kapsamında 720 bin 14 kişi hakkında soruşturma yürütüldü. Bu soruşturmalar sonucunda 636 bin 752 dosyada karar verilirken, 83 bin 262 dosyanın ise işlemleri devam ediyor. Karara bağlanan dosyaların 237 bin 276'sında mahkûmiyet, 151 bin 530'unda ise beraat veya diğer kararlar yer aldı.
Soruşturmalar kapsamında 2016-2025 yılları arasında toplam 144 bin 536 kişi tutuklanırken, 147 bin 550 kişi adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı. Örgütle bağlantılı olduğu gerekçesiyle kamu görevinden ihraç edilenlerin sayısı ise 139 bin 227 olarak kayıtlara geçti.
Darbe girişiminin yıl dönümü
15 Temmuz 2016 gecesi, Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en kanlı darbe girişimlerinden biri yaşandı. FETÖ mensubu askerler, Genelkurmay Başkanlığı, Ankara ve İstanbul'daki kritik noktaları hedef aldı. Girişim sırasında 251 vatandaş hayatını kaybederken, 2 bin 194 kişi yaralandı. Darbe girişiminin ardından OHAL ilan edilen Türkiye'de, örgütün tüm unsurlarıyla mücadele edildi.
10 yıllık süreçte FETÖ ile mücadele kapsamında yurtdışında örgüt yöneticilerine yönelik operasyonlar da düzenlendi. Türkiye, örgüt lideri Fetullah Gülen'in iadesi için ABD'ye defalarca başvuruda bulundu. Gülen'in 2024 yılında öldüğü açıklansa da, örgütün yurtiçi ve yurtdışı yapılanmasına yönelik soruşturmalar sürüyor.
Adalet sistemine etkisi
FETÖ soruşturmaları, Türkiye'de adalet sisteminin en yoğun dönemlerinden birini yaşamasına neden oldu. Özellikle 2016-2018 yılları arasında mahkemeler, örgüt üyelerine yönelik davalarla meşgul oldu. İstanbul, Ankara ve İzmir başta olmak üzere büyük şehirlerde özel yetkili mahkemeler kuruldu. Bu mahkemelerde görülen davalarda, örgütün ByLock kullanımı, ankesörlü telefon aramaları ve örgüt içi hiyerarşi delil olarak kullanıldı.
Uzmanlar, 720 bin kişinin soruşturulmasının Türkiye'de hukuk devleti ilkeleri açısından tartışmaları da beraberinde getirdiğini belirtiyor. Ancak Adalet Bakanlığı, soruşturmaların titizlikle yürütüldüğünü ve her dosyanın ayrı ayrı değerlendirildiğini vurguluyor.
10 yıllık değerlendirme
FETÖ ile mücadelede 10 yıllık sürecin sonunda, örgütün Türkiye'deki etkinliği büyük ölçüde kırıldı. Kamu kurumlarından tasfiye edilen örgüt mensupları, yargı önünde hesap verdi. Ancak uzmanlar, örgütün yurtdışındaki yapılanmasının hala varlığını sürdürdüğüne dikkat çekiyor. 15 Temmuz darbe girişimi, Türkiye'nin demokrasi tarihinde derin izler bırakırken, 720 bin soruşturma ve 636 bin karar, bu mücadelenin rakamsal boyutunu ortaya koyuyor.
