İran ordusu, ABD'nin artan askeri baskılarına misilleme olarak bölgedeki düşman üslerine geniş çaplı füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırıları başlattı. Resmi kaynaklara göre operasyon, sabah saatlerinde başladı ve birden fazla hedef aynı anda vuruldu. Saldırıların, İran topraklarına yönelik doğrudan tehditlere karşı meşru müdafaa kapsamında yapıldığı belirtildi.
Saldırının ayrıntıları
İran Devrim Muhafızları Ordusu'ndan yapılan açıklamada, “Bölgedeki düşman üslerine karşı geniş çaplı operasyon başlatılmıştır. Bu operasyon, ABD'nin devam eden düşmanca eylemlerine yanıt olarak gerçekleştirilmiştir” denildi. Açıklamada, saldırılarda yüksek hassasiyetli füzeler ve intihar İHA'ları kullanıldığı ifade edildi. Hedeflerin askeri tesisler, lojistik merkezler ve istihbarat birimleri olduğu öne sürülüyor. Yetkililer, operasyonun planlanan tüm hedeflere ulaştığını ve sivil kayıp yaşanmadığını iddia etti.
Arka plan ve bölgesel etkiler
ABD ile İran arasındaki gerginlik, son haftalarda özellikle Basra Körfezi'ndeki askeri hareketlilikle tırmanmıştı. Washington, İran'ın nükleer programı ve bölgedeki vekil güçlerine yönelik yeni yaptırımlar açıklamış, Tahran ise bu adımlara misilleme yapacağını duyurmuştu. Uzmanlar, bu saldırının bölgedeki dengeyi daha da karmaşık hale getirebileceğini belirtiyor. Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve İsrail gibi ülkeleri de etkileyebilecek bir kriz riskine dikkat çekiliyor. İran'ın füze ve İHA kabiliyetleri, daha önce Suudi Arabistan'daki petrol tesislerine düzenlenen saldırılarda kanıtlanmıştı.
Uluslararası toplumdan art arda çağrılar geliyor. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, acil toplantı kararı alırken, Avrupa Birliği taraflara itidal çağrısında bulundu. Rusya ve Çin ise ABD'nin İran'a yönelik politikasını eleştirerek sorunun diyalog yoluyla çözülmesi gerektiğini savundu. Türkiye, bölgesel bir savaşın kimseye fayda sağlamayacağını vurgulayarak arabuluculuk teklifini yineledi.
Ekonomik cephede, petrol fiyatları saldırı haberleriyle yükselişe geçerken, döviz kurlarında da hareketlilik görüldü. İran ekonomisi uzun süredir yaptırımlar altında ezilirken, yeni bir askeri çatışma enflasyon ve işsizliği daha da derinleştirebilir. Borsa İstanbul'da ise savunma sanayii hisseleri yükseliş kaydetti.
Bölgedeki güç dengeleri açısından kritik bir dönemeç olarak değerlendirilen bu saldırılar, uluslararası hukuk açısından da tartışma yarattı. Hukukçular, İran'ın eylemlerinin BM Antlaşması'nın 51. maddesi kapsamında meşru müdafaa olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceğini tartışıyor. Bağımsız gözlemciler, bu tür misillemelerin sarmalı körükleyerek tarafları daha büyük bir çatışmaya sürükleyebileceğine işaret ediyor. İran'ın stratejisi, ABD'nin bölgedeki askeri varlığını hedef alarak caydırıcılık yaratmak olsa da, bu hamlenin sonuçları uzun vadede öngörülemez görünüyor.
