Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski, Rusya'nın en büyük müttefiklerinden Belarus lideri Aleksander Lukaşenko'ya, Rus saldırılarında kullanıldığını öne sürdüğü askeri ekipmanların kaldırılması için bir hafta süre verdi. Zelenski, Belarus topraklarından yapılan navigasyon yardımının Ukrayna'ya yönelik saldırılarda doğrudan kullanıldığını iddia ederek, bu ekipmanlar temizlenmezse Belarus'taki hedeflerin vurulacağı tehdidinde bulundu. Gerilim, iki ülke arasında savaşın başından bu yana en yüksek seviyeye ulaşırken, uluslararası kamuoyu gelişmeyi endişeyle takip ediyor.
Rusya-Belarus Askeri İşbirliği ve Navigasyon Yardımı
Zelenski, yaptığı açıklamada, Belarus'un Rusya'ya sağladığı navigasyon destek sistemlerinin Ukrayna şehirlerini hedef alan füze ve insansız hava araçlarının yönlendirilmesinde kullanıldığını belirtti. Ukrayna istihbaratına göre, Belarus topraklarında konuşlandırılan bazı radar ve elektronik harp sistemleri, Rus ordusuna hedef tespiti ve rota planlaması konusunda kritik veri akışı sağlıyor. Zelenski, “Bir hafta içinde bu sistemler kaldırılmazsa, meşru müdafaa hakkımızı kullanarak Belarus'taki askeri hedefleri vuracağız” ifadelerini kullandı.
Zelenski'nin Tehdidinin Arka Planı
Rusya-Ukrayna savaşının başından bu yana Belarus, Rus kuvvetlerine topraklarını kullandırmanın yanı sıra lojistik ve istihbarat desteği sağlamakla suçlanıyor. Lukaşenko yönetimi ise Ukrayna'ya doğrudan bir saldırıda bulunmadıklarını, ancak Rusya ile stratejik ortaklık kapsamında belirli askeri işbirliklerini sürdürdüklerini savunuyor. Son haftalarda Ukrayna'nın kuzey sınırında Belarus askeri yığınağı arttı. Ukrayna Genelkurmay Başkanlığı, Belarus'un sınır bölgesinde konuşlandırdığı hava savunma sistemlerinin yanı sıra seyyar radar istasyonlarının varlığını raporlamıştı. Zelenski'nin tehdidi, bu yığınağa karşı bir yanıt olarak değerlendiriliyor.
Uluslararası Tepkiler ve Olası Senaryolar
Batılı ülkeler, Zelenski'nin tehdidini Ukrayna'nın meşru müdafaa hakkı çerçevesinde değerlendirirken, Belarus'a da itidal çağrısı yapıyor. NATO yetkilileri, Belarus topraklarındaki Rus varlığının sadece bölgesel değil, küresel güvenlik açısından da risk oluşturduğunu vurguluyor. Kremlin ise Zelenski'nin açıklamalarını “provokasyon” olarak nitelendirerek, Belarus'a yönelik herhangi bir saldırının Moskova tarafından saldırı olarak kabul edileceğini duyurdu.
Analistler, Zelenski'nin bir haftalık süre sonunda Belarus'taki sistemleri vurma kararının, savaşın seyrini değiştirebileceğini belirtiyor. Belarus'un NATO sınırına yakınlığı ve krizin bölgesel bir çatışmaya dönüşme potansiyeli, tarafları daha temkinli olmaya itiyor. Şu ana kadar Lukaşenko'dan resmi bir yanıt gelmezken, Belarus Devlet Başkanlığı kaynakları meselenin “diplomatik kanallardan” çözülmesi için çaba gösterildiğini ifade ediyor.
Ukrayna'nın Belarus'a yönelik bu açık tehdidi, Kiev'in savunma hattını genişletme ve Rusya'nın müttefiklerine gözdağı verme stratejisinin bir parçası olarak görülüyor. Ancak, Belarus'un NATO ile sınır komşusu olması ve Rusya'nın da Belarus'u müttefiki olarak koruma sözü vermesi, bölgeyi bir anda Avrupa'nın en sıcak çatışma hatlarından biri haline getirebilir. Önümüzdeki bir hafta, Ukrayna'nın sözünü tutup tutmayacağı ve Belarus'un nasıl bir pozisyon alacağı, savaşın gidişatı açısından kritik olacak.
