Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, ABD Başkanı Donald Trump'ın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile vardığı dizel anlaşmasını sert bir dille eleştirerek, kendisini ihanete uğramış hissettiğini açıkladı. Zelenski, "Başkan Trump'ın bizim tarafımızı değil, diğer tarafı seçmesi acı verici" ifadelerini kullandı. Açıklama, Washington ile Moskova arasında enerji alanında atılan adımın Kiev'de yarattığı hayal kırıklığını gözler önüne serdi.
Zelenski'den Sert Tepki: 'İhanete Uğramış Hissediyorum'
Zelenski, düzenlediği basın toplantısında, Trump yönetiminin Rusya ile imzaladığı dizel anlaşmasının Ukrayna'nın güvenlik ve ekonomik çıkarlarına aykırı olduğunu vurguladı. "Bu anlaşma, yıllardır sürdürdüğümüz mücadelede bize sırt çevrilmesi anlamına geliyor" diyen Zelenski, ABD'nin Kiev'in yanında yer alması gerekirken Rusya'ya yakınlaşmasını "kabul edilemez" olarak nitelendirdi. Zelenski, "İhanete uğramış hissediyorum. Çünkü biz Amerika'nın desteğine güvenerek bu zorlu süreçte direndik" şeklinde konuştu.
Ukrayna lideri, anlaşmanın detaylarına ilişkin net bilgi sahibi olmadıklarını ancak ABD'nin Rusya'dan dizel ithalatını artıracağı yönündeki haberlerin endişe verici olduğunu belirtti. Zelenski, "Eğer ABD, Rusya'nın enerji kaynaklarına yönelirse, bu bizim için büyük bir hayal kırıklığı olur. Çünkü Rusya, bu gelirle Ukrayna'ya karşı savaşını finanse ediyor" dedi.
Trump Yönetiminden Açıklama: 'Ulusal Çıkarlar Öncelikli'
Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada ise anlaşmanın ABD'nin enerji güvenliğini sağlamak ve fiyat istikrarını korumak amacıyla yapıldığı belirtildi. Bir yetkili, "Başkan Trump, her zaman Amerika'nın çıkarlarını ön planda tutmuştur. Rusya ile yapılan bu anlaşma, küresel enerji piyasalarında istikrarı hedefliyor" ifadelerini kullandı. Ancak bu açıklama, Kiev'deki tepkileri dindirmedi.
Uluslararası ilişkiler uzmanları, Trump'ın Putin ile yakınlaşmasının NATO içinde de rahatsızlık yarattığını belirtiyor. Uzmanlara göre, ABD'nin Rusya ile enerji anlaşması yapması, Batı ittifakında güven kaybına yol açabilir. Özellikle Ukrayna krizinde ABD'nin arabuluculuk rolü zarar görebilir.
Anlaşmanın Arka Planı ve Olası Etkileri
Trump'ın göreve gelmesinden bu yana Rusya ile ilişkilerde yaşanan yumuşama, Ukrayna'da endişeyle izleniyordu. Geçtiğimiz aylarda ABD'nin Rusya'ya yönelik yaptırımları kısmen hafifletmesi, Kiev'de tepkiyle karşılanmıştı. Şimdi ise dizel anlaşması, bu endişeleri daha da derinleştirdi. Ukrayna, Rusya'nın enerji gelirlerinin savaş makinesini beslediğini savunarak, Batı'nın bu gelirleri kesmesi gerektiğini uzun süredir dile getiriyordu.
Anlaşmanın ayrıntıları netleşmemekle birlikte, ABD'nin Rusya'dan yıllık belirli bir miktarda dizel ithal etmeyi taahhüt ettiği konuşuluyor. Bu durum, küresel petrol fiyatlarını da etkileyebilir. Uzmanlar, anlaşmanın Ukrayna ekonomisine doğrudan zarar vermese de moral bozukluğuna yol açtığını ve Kiev'in Batı'dan beklediği desteği sorgulamasına neden olduğunu belirtiyor.
Zelenski'nin Diplomatik Hamleleri
Zelenski'nin bu açıklamayı yapmadan önce Avrupa liderleriyle telefon görüşmeleri gerçekleştirdiği öğrenildi. Ukrayna lideri, Avrupa Birliği ve NATO müttefiklerinden ABD'ye baskı yapmalarını isteyebilir. Ayrıca, Zelenski'nin önümüzdeki günlerde BM Güvenlik Konseyi'nde konuyu gündeme getirmesi bekleniyor. Diplomatik kaynaklara göre, Ukrayna, anlaşmanın iptali için yoğun çaba harcayacak.
Bu gelişme, Trump'ın seçim kampanyasında vaat ettiği "Amerika First" politikasının bir yansıması olarak görülüyor. Trump, göreve gelir gelmez Rusya ile ilişkileri normalleştirme sözü vermişti. Ancak bu adım, Ukrayna gibi müttefikleri zor durumda bırakıyor. Zelenski'nin "ihanet" söylemi, ABD'nin geleneksel müttefiklik ilişkilerini sorgulatan bir döneme işaret ediyor.
Uluslararası Tepkiler ve Gelecek Perspektifi
Avrupa Birliği yetkilileri, anlaşmadan duydukları rahatsızlığı dile getirdi. Bir AB sözcüsü, "Rusya ile enerji işbirliği, Ukrayna'daki savaşın sona ermesi için sarf edilen çabalarla çelişiyor" dedi. NATO Genel Sekreteri ise konuya ilişkin henüz bir açıklama yapmadı. Ancak ittifak içinde ABD'nin tutumunun yakından izlendiği biliniyor.
Rusya tarafından yapılan açıklamada ise anlaşmanın "karşılıklı yarar" sağladığı savunuldu. Kremlin sözcüsü, "Bu ticari bir anlaşmadır, siyasi değil. Ukrayna'nın endişeleri yersiz" dedi. Ancak bu açıklama, Kiev'in tepkisini dindirmedi.
Uzmanlar, Trump'ın Putin ile yakınlaşmasının Ukrayna savaşının gidişatını etkileyebileceğini belirtiyor. Eğer ABD, Rusya'ya yönelik baskıyı azaltırsa, Kiev'in eli zayıflayabilir. Zelenski'nin "ihanet" çıkışı, bu endişenin bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Önümüzdeki günlerde konunun BM ve NATO zirvelerinde ele alınması bekleniyor.
Sonuç olarak, Trump-Putin dizel anlaşması, Ukrayna-ABD ilişkilerinde yeni bir krize yol açmış durumda. Zelenski'nin duygusal tepkisi, Kiev'in Batı'dan beklediği desteğin sorgulandığı bir dönemde geldi. Anlaşmanın iptali ya da revize edilmesi yönünde bir adım atılmazsa, Ukrayna'nın müttefikleriyle ilişkilerinde daha fazla gerginlik yaşanabilir.
