Arnavutluk'un başkenti Tiran'da on binlerce üniversite öğrencisi, artan eğitim maliyetleri, üniversitelerdeki yetersiz koşullar ve yolsuzluk iddialarına karşı sokaklara döküldü. Başbakan Edi Rama'nın istifasının istendiği gösterilerde Eğitim Bakanlığı binası ve iki banka şubesi ateşe verildi. Polis, protestoculara göz yaşartıcı gaz ve tazyikli suyla müdahale etti; çatışmalarda çok sayıda kişi yaralandı ve gözaltılar yaşandı.
Öğrencilerin Talepleri ve Gösterilerin Seyri
Gösteriler, hükümetin eğitim reformu kapsamında harçları artırma kararı ve üniversite yurtlarının kötü durumu nedeniyle başladı. Öğrenciler, eğitim hakkının gasp edildiğini savunarak hükümetin eğitim bütçesini artırmasını ve yolsuzlukla mücadele etmesini talep ediyor. Tiran Üniversitesi önünde toplanan kalabalık, şehir merkezine yürüdü. Polis barikatlarını aşmaya çalışan gruplarla polis arasında arbede çıktı. Göstericiler, Eğitim Bakanlığı binasına girerek bazı bölümleri ateşe verdi; iki banka şubesi de saldırıdan nasibini aldı. Olay yerine çok sayıda ambulans ve itfaiye ekibi sevk edildi. Sağlık Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, en az 20 kişi yaralandı; yaralılar arasında polis memurları da bulunuyor. İçişleri Bakanlığı, şu ana kadar 50'den fazla gözaltı yapıldığını duyurdu. Başbakan Edi Rama, olayları kınayarak şiddetin demokrasiyle bağdaşmadığını söyledi ve diyalog çağrısı yaptı. Ancak öğrenci temsilcileri, talepleri karşılanana kadar eylemlerini sürdüreceklerini açıkladı.
Arka Plan: Eğitimde Biriken Sorunlar
Arnavutluk'ta uzun süredir devam eden eğitim sorunları, son yıllarda ekonomik krizle daha da derinleşti. Üniversite harçlarına yapılan zamlar, öğrencilerin geçim sıkıntısını artırdı. Yurtların fiziki koşulları yetersiz; birçok öğrenci barınma sorunu yaşıyor. Yolsuzluk iddiaları ise hükümetin imajını zedeliyor. Muhalefet partileri, hükümeti eğitim kaynaklarını kötüye kullanmakla suçluyor. Son olaylar, 2019'daki benzer öğrenci protestolarını hatırlattı. O dönemde de harç artışları ve yolsuzluk iddiaları gündeme gelmiş, hükümet geri adım atmak zorunda kalmıştı. Bu kez gösterilerin daha geniş kitlelere yayılması ve şiddet olayları, Arnavutluk'ta siyasi istikrarı tehdit ediyor. Avrupa Birliği ve uluslararası kuruluşlar, taraflara itidal çağrısında bulundu. Ülkenin AB üyelik sürecinde eğitim reformları ve yolsuzlukla mücadele önemli kriterler arasında yer alıyor. Uzmanlar, hükümetin öğrenci taleplerine kulak vermemesi halinde protestoların büyüyebileceği uyarısında bulunuyor. Önümüzdeki günlerde hükümetin atacağı adımlar ve öğrenci temsilcileriyle yapılacak olası görüşmeler, krizin seyrini belirleyecek.
