Türkiye'de yüksek enflasyon ve adaletsiz vergi sisteminin faturası milyonlarca sigortalı işçiye kesildi. DİSK Araştırma Merkezi'nin (DİSK-AR) son raporu, yılın ilk beş ayında ücretlilerin toplam 890 milyar lira kayba uğradığını ortaya koydu. Rapora göre, ortalama brüt ücretlerin neredeyse dörtte biri erirken, bu kayıp asgari ücretliden en yüksek maaşlıya kadar tüm çalışanları etkiledi. Özellikle vergi dilimlerinin düşük tutulması ve enflasyon karşısında ücretlerin reel olarak gerilemesi, işçilerin alım gücünü ciddi şekilde azalttı.
Vergi dilimleri ve enflasyon kıskacı
Sigortalı çalışanların brüt ücretleri nominal olarak artsa da, enflasyon karşısında reel kayıp yaşanıyor. DİSK-AR'ın hesaplamalarına göre, 2024 yılının ilk beş ayında ortalama brüt ücret 28 bin 500 lirayken, bu ücretin enflasyon ve vergi dilimleri nedeniyle net alım gücü 13 bin 500 liraya kadar düştü. Aradaki 15 bin liralık fark, işçilerin cebinden çıkan para olarak kayıtlara geçti. Raporda, vergi dilimlerinin yıl sonuna kadar sabit kalmasının ve enflasyonun yüksek seyretmesinin bu kaybı daha da artırabileceği uyarısı yapıldı. Özellikle asgari ücretli çalışanlar, vergi iadesi almadıkları için kaybın daha büyük olduğu belirtildi.
Her dört çalışandan biri kayıpta
DİSK-AR verilerine göre, sigortalı işçi sayısının yaklaşık 10 milyon olduğu Türkiye'de, ortalama kayıp kişi başına 15 bin lirayı aştı. Bu kayıp, asgari ücretli bir işçinin yaklaşık 1.5 aylık net maaşına denk geliyor. Raporda, en yüksek kaybın beyaz yakalı çalışanlarda olduğu ancak en ağır yükün düşük ücretlilerde hissedildiği vurgulandı. Ayrıca, işverenlerin de artan maliyetler nedeniyle zam yapmakta zorlandığı, bu durumun çalışanların ekonomik durumunu daha da kötüleştirdiği ifade edildi.
Merkez Bankası enflasyonu düşürmekte zorlanıyor
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) sıkı para politikasına rağmen enflasyon beklentileri yukarı yönlü seyrediyor. Yıl sonu enflasyon tahminleri yüzde 40'ın üzerinde kalırken, bu durum ücretlerin reel değerini daha da aşındıracak. Ekonomistler, vergi dilimlerinin güncellenmemesi durumunda işçilerin kaybının ilerleyen aylarda 20 bin lirayı aşabileceğini öngörüyor. DİSK Genel Başkanı, "Çalışanların vergi yükü azaltılmazsa ve enflasyon kontrol altına alınmazsa, bu kayıplar kalıcı hale gelecek. Hükümetin acilen vergi reformu yapması şart" ifadelerini kullandı.
Ekonomik göstergeler ve işçi sendikalarının raporları, Türkiye'de ücret politikasının yeniden yapılandırılması gerektiğini ortaya koyuyor. Yüksek enflasyon ve vergi adaletsizliği, çalışanların gelirini her geçen gün daha fazla tüketirken, bu durum toplumsal refahı da olumsuz etkiliyor. Sendikaların ve akademisyenlerin çağrılarına rağmen, hükümetin somut adım atmaması, işçi kesiminde memnuniyetsizliği artırıyor.
