Türkiye'nin yaş sebze ihracatı, 2023 yılının ocak-eylül döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 10'luk bir artışla 822 milyon 700 bin dolara ulaştı. Sektör temsilcileri, bu artışta domates ve biberin başı çektiğini, Romanya'nın ise 147 milyon doları aşan alımıyla Türkiye'nin en büyük pazarı olduğunu belirtiyor. İhracattaki bu olumlu tablo, Türkiye'nin tarımsal üretim kapasitesini ve dış pazarlardaki rekabet gücünü ortaya koyuyor.
Domates ve Biber İhracatı Sürüklüyor
Yaş sebze ihracatının lokomotifi konumundaki domates, geleneksel olarak en fazla ihraç edilen ürün olmayı sürdürüyor. Üreticiler, özellikle Akdeniz ve Ege bölgelerinde yetiştirilen domatesin kalite ve lezzet açısından Avrupa pazarlarında tercih edildiğini vurguluyor. Biber ise son yıllarda artan ihracat hacmiyle dikkat çekiyor. Sektör uzmanları, biberin hem taze hem de işlenmiş formda talep gördüğünü, bunun da ihracat gelirine önemli katkı sağladığını ifade ediyor. Domates ve biberin yanı sıra salatalık, patlıcan ve kabak gibi ürünler de ihracat portföyünde yer alıyor.
Romanya En Büyük Pazar
Ülke bazında değerlendirildiğinde, Romanya 147 milyon doları aşan yaş sebze alımıyla Türkiye'nin en büyük ihracat pazarı konumunda. Romanya'yı sırasıyla Almanya, Rusya ve Ukrayna gibi ülkeler takip ediyor. Coğrafi yakınlık, kültürel bağlar ve ticari ilişkilerin güçlü olması, Romanya'nın Türk yaş sebzesine olan talebini artırıyor. Ayrıca Romanya'daki perakende zincirlerinin Türk ürünlerine raflarında yer vermesi, ihracatın istikrarlı seyretmesinde etkili oluyor.
Artan Rekabet ve Gelecek Perspektifi
Yaş sebze ihracatındaki artışa rağmen sektör, küresel piyasalardaki rekabetin giderek arttığına dikkat çekiyor. İspanya, Fas ve Hollanda gibi ülkelerin benzer ürünlerde güçlü rakipler olduğu belirtiliyor. Türkiye'nin bu rekabette öne çıkabilmesi için üretimde verimliliği artırması, lojistik altyapısını güçlendirmesi ve kalite standartlarını koruması gerekiyor. Sektör temsilcileri, özellikle soğuk zincir taşımacılığına yapılacak yatırımların ihracatın sürdürülebilirliği açısından kritik olduğunu vurguluyor. Ayrıca, ihracatçıların yeni pazarlara açılması ve mevcut pazarlardaki payını artırması için devlet desteklerinin önemli olduğu ifade ediliyor.
İhracat Gelirinde İstikrarlı Artış
Ocak-eylül dönemi verileri, yaş sebze ihracatının yılın ilk dokuz ayında istikrarlı bir artış trendi yakaladığını gösteriyor. Bu dönemde elde edilen 822,7 milyon dolarlık gelir, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 10'luk bir büyümeye işaret ediyor. Sektör, yılın son çeyreğinde de ihracatın güçlü seyretmesini bekliyor. Özellikle sonbahar ve kış aylarında seracılık faaliyetlerinin yoğunlaştığı Akdeniz bölgesinden yapılan ihracatın, yıllık toplamı daha da yukarı taşıması öngörülüyor.
Yaş sebze ihracatındaki bu olumlu tablo, Türkiye'nin tarım sektöründeki potansiyelini ve ihracatçıların uluslararası pazarlardaki başarısını yansıtıyor. Ancak, sürdürülebilir bir büyüme için üretim maliyetlerinin kontrol altında tutulması, iklim değişikliğine karşı dayanıklı tarım uygulamalarının yaygınlaştırılması ve pazarlama stratejilerinin çeşitlendirilmesi gerekiyor. Önümüzdeki dönemde, özellikle Avrupa Birliği ülkelerinin kalite ve gıda güvenliği konusundaki hassasiyetleri, ihracatçıların bu alanlarda daha fazla çaba göstermesini zorunlu kılabilir.
