Yükseköğretim Kurulu (YÖK), üniversite öğrencilerinin ve mezunların kampüs dışında edindiği bilgi, beceri ve sertifikaların resmî diplomaya yansıtılmasını sağlayacak yeni bir sistem başlatıyor. YÖK Başkanı Erol Özvar, yeni uygulamanın üniversite eğitimini tamamlayan bireylerin iş gücü piyasasına daha donanımlı girmesini hedeflediğini belirtti. Sistem sayesinde öğrenciler, staj, çevrim içi dersler, belirli programlardan alınan sertifikalar ve mesleki yeterlilik belgeleri gibi kazanımlarını transkriptlerinde gösterebilecek.
Yeni sistem nasıl işleyecek?
YÖK’ün hazırladığı çalışmaya göre, her üniversite bünyesinde komisyonlar kurulacak. Öğrenciler, kampüs dışında tamamladıkları eğitim programlarını bu komisyona sunacak. Komisyon, programın içeriği, süresi ve geçerliliğini değerlendirerek diploma eki belgesine işlenmesine karar verecek. Değerlendirmede, programın uluslararası akreditasyonu, ulusal yeterlilik çerçevesiyle uyumu ve üniversite müfredatıyla ilişkisi dikkate alınacak. Onaylanan yeterlilikler, mezuniyet not ortalamasını etkilemeyecek ancak diplomanın arkasında ayrı bir bölümde listelenecek.
Hangi sertifikalar geçerli olacak?
Sistem kapsamında, üniversitenin anlaşmalı olduğu platformlardan alınan çevrim içi dersler, TÜBİTAK veya kalkınma ajansı destekli projeler, mesleki yeterlilik kurumu tarafından onaylanan belgeler, uluslararası geçerliliği olan dil sınavları ve sektörle iş birliğiyle düzenlenen staj programları kabul edilecek. YÖK, ilk etapta 25 pilot üniversitede uygulamayı başlatmayı planlıyor. Pilot uygulamanın ardından 2025-2026 akademik yılında tüm üniversitelerde yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Yeni sistemle ilgili en çok tartışılan konu, sertifikaların denkliğinin nasıl sağlanacağı oldu. YÖK, standartların belirlenmesi ve kalite güvencesi için üniversiteler arası bir koordinasyon birimi kuracağını açıkladı. Ayrıca, sisteme dahil edilecek her sertifika programı belirli bir kredi değerine sahip olacak ve bu krediler saydam bir şekilde diploma ekinde gösterilecek.
Bağlam ve değerlendirme
YÖK’ün bu hamlesi, küresel eğitim trendleriyle uyumlu olarak değerlendiriliyor. Dünyada özellikle ABD ve Avrupa’da yaygın olan “küçük yeterlilikler” sistemi, öğrencilerin geleneksel diplomaya ek olarak modüler becerilerini belgelemesine olanak tanıyor. Türkiye’de ilk defa uygulanacak bu model, üniversite mezunlarının işverenler tarafından daha kolay değerlendirilmesine imkân verebilir. Ancak sistemin başarısı, üniversitelerin sağlayacağı denetim mekanizması ve iş dünyasının bu belgelere atfedeceği değere bağlı olacak. Uygulamanın, yaygın eğitim ile örgün eğitim arasındaki farkı azaltması ve hayat boyu öğrenme kültürünü güçlendirmesi bekleniyor.
