Ankara ve İstanbul'daki bazı kitabevlerinde, eski CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'nun kaleme aldığı 'Yürüyüş' ve 'Adalet' adlı kitaplar, vatandaşlar tarafından raflarda baş aşağı çevrilmeye başlandı. Sosyal medyada yayılan görüntüler, sembolik bir protesto dalgasına dönüştü. Olay, kitabevi çalışanlarının müdahalesine rağmen devam ediyor.
Protestonun Nedeni: Butlan İddiası
Kitapların ters çevrilmesi, hukuk dilinde 'butlan' (geçersizlik) kavramına gönderme yapıyor. Vatandaşlar, Kılıçdaroğlu'nun siyasi söylemlerini ve vaatlerini 'geçersiz' bulduklarını bu yolla ifade ediyor. 'Yürüyüş' kitabı, 2023 cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde Kılıçdaroğlu'nun 'Adalet Yürüyüşü'nü anlatırken, 'Adalet' kitabı ise adalet vurgusu yapıyor. Protestocular, bu vaatlerin seçim sonrası karşılık bulmadığını düşünüyor.
Tepkiler ve Yorumlar
CHP sözcüleri, eylemi 'saygısızlık' olarak nitelendirirken, sosyal medyada ikiye bölünmüş bir tablo var. Bazı kullanıcılar 'ifade özgürlüğü' derken, bazıları da 'kitaba zarar verme' suçlamasında bulunuyor. Kitabevi sahipleri, kitapların fiziksel olarak zarar görmediğini ancak sürekli düzeltmek zorunda kaldıklarını belirtiyor.
Geçmişteki Benzer Eylemler
Türkiye'de sembolik kitap protestoları daha önce de yaşanmıştı. 2018'de bir yazarın romanları, siyasi içerik nedeniyle ters çevrilmişti. Ancak bu kez eylem, bir siyasi parti liderinin kitaplarına yönelik olduğu için daha geniş yankı buldu.
Bağımsız Değerlendirme
Butlan tepetaklak eylemi, seçmenin sandıktaki tercihi ile siyasi aktörlerin vaatleri arasındaki uçurumun bir yansıması. Sembolik protestolar, toplumdaki hayal kırıklığının şiddet içermeyen bir ifadesi olarak demokrasilerde sıkça görülür. Ancak bu tür eylemlerin kutuplaşmayı derinleştirme riski de bulunuyor. Kitaplar, fikirlerin taşıyıcısı olarak her koşulda saygıyı hak ediyor. Öte yandan, vatandaşların duygularını ifade etme arayışı da anlaşılabilir bir demokratik tutum.
