Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, yerli tohum ıslahında önemli bir eşiğin daha aşıldığını açıkladı. Bakanlığa bağlı Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi tarafından yapılan değerlendirmeler sonucunda, 17 farklı bitki türünde 39 yeni yerli tohum çeşidi daha tescil edildi. Böylece Türkiye'nin tescilli yerli tohum çeşidi sayısı 1.350'ye ulaştı. Bakan Yumaklı, tescilli tohumların stratejik gıda arzı güvenliğini teminat altına aldığını vurgulayarak, "Üreticilerimizin maliyetlerini düşürüyor, kazançlarını artırıyoruz" ifadelerini kullandı.
Yerli tohumda çeşitlilik ve verim artışı
Tescil edilen yeni çeşitler arasında buğday, arpa, mısır, ayçiçeği, soya, nohut, mercimek, pamuk ve yem bitkileri gibi stratejik ürünler yer alıyor. Bakan Yumaklı, yeni çeşitlerin yüksek verim potansiyeline sahip olduğunu ve kuraklık, hastalık gibi olumsuz koşullara dayanıklılık gösterdiğini belirtti. Özellikle iklim değişikliğinin tarım üzerindeki etkilerini azaltmayı hedefleyen ıslah çalışmaları, su kullanım etkinliği yüksek tohumların geliştirilmesine odaklanıyor. Bakanlık verilerine göre, yerli tohum kullanım oranı son beş yılda yüzde 8 artarak yüzde 96'ya ulaştı. Hedef, 2028 yılına kadar bu oranı yüzde 99'a çıkarmak.
Stratejik gıda güvenliği ve üreticiye katkı
Bakan Yumaklı, yaptığı yazılı açıklamada, "Tescilli tohumlarımızla stratejik gıda arzı güvenliğini teminat altına alıyoruz. Üreticilerimizin maliyetlerini düşürüyor, kazançlarını artırıyoruz" dedi. Yerli tohumların ithal tohuma göre yüzde 30-50 daha düşük maliyetli olduğunu ifade eden Bakan, ayrıca bu tohumların bölgesel adaptasyon yeteneği sayesinde girdi kullanımını azalttığını ve çevre dostu tarım uygulamalarına katkı sağladığını kaydetti. Tarım ve Orman Bakanlığı, tohumculuk sektörünü desteklemek amacıyla 2006 yılından bu yana yaklaşık 4,5 milyar TL kaynak aktardı. Bu yıl da 500 milyon TL'lik tohum desteği sağlanması planlanıyor.
Tescil süreci, Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi tarafından yürütülen teknik incelemeler ve tarla denemeleri sonucunda tamamlanıyor. Yeni çeşitler, en az iki yıl süren deneme aşamasından geçtikten sonra ticari kullanıma sunuluyor. Bakanlık, Ar-Ge çalışmalarına 2024 yılı bütçesinden 1,2 milyar TL ayırdı. Türkiye, tohumculukta dünya sıralamasında ilk 10 ülke arasında yer alırken, yıllık tohum üretimi 1,2 milyon ton seviyesinde gerçekleşiyor.
Yerli tohum çeşitlerinin tescil edilmesi, aynı zamanda genetik kaynakların korunması ve sürdürülebilir tarım açısından da önem taşıyor. Bakanlık, yüzlerce yerel genotipi gen bankasında muhafaza ediyor. Uzmanlar, iklim değişikliği ve artan gıda talebi karşısında yerli tohumların stratejik öneminin daha da artacağını belirtiyor. Bakan Yumaklı, önümüzdeki dönemde meyve ve sebze türlerinde de yeni çeşitlerin tescillenmesinin beklendiğini müjdeledi. Yerli tohumculuğun gelişmesi, tarımda dışa bağımlılığı azaltırken üreticinin rekabet gücünü artıracak.
