CHP’nin yeni genel başkanı Özgür Özel’in partisinden ayrılarak yeni bir siyasi oluşuma gitme hazırlığında olduğu iddiaları Ankara kulislerini hareketlendirirken, yeni partinin karşılaşacağı en büyük engellerden biri de Hazine yardımı oldu. Yürürlükteki mevzuata göre, 90 milletvekili ile TBMM’de grup kurulsa bile, yeni partinin devlet yardımı alabilmesi için seçimlere katılım ve oy oranı şartı aranıyor. Bu durum, Özel’in girişimini zora sokuyor.
Mevzuat ne diyor?
Siyasi partilere Hazine yardımı, 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu ve ilgili düzenlemelere tabi. Buna göre, bir partinin devlet yardımı alabilmesi için son genel seçimde yüzde 3 barajını aşmış olması gerekiyor. Yeni kurulacak bir parti ise ancak seçime girip bu barajı geçerse yardım alabiliyor. Meclis’te grup kurmak için 20 milletvekili yeterli olsa da, Hazine yardımı için seçim başarısı şart. 90 milletvekilinin bir araya gelmesi, sadece grup kurma ve yasa teklifi sunma gibi imkanlar sağlıyor, maddi kaynak yaratmıyor.
Özgür Özel’in planı
Kulislere göre Özel, CHP içinde muhalif kanadın desteğini alarak yeni bir parti kurmayı ve mevcut milletvekillerinin önemli bir kısmını yanına çekmeyi hedefliyor. Ancak uzmanlar, bu hamlenin siyasi olduğu kadar mali açıdan da sürdürülebilir olması gerektiğini vurguluyor. Yeni partinin seçim masraflarını karşılayacak kaynak bulması, bağış ve üye aidatlarına bağımlı olması anlamına geliyor. Bu da partiye kısa vadede kısıtlı imkanlar sunuyor.
Geçmiş örnekler
Türkiye’de daha önce ana partilerden koparak kurulan yeni oluşumların Hazine yardımı alamadığı için kısa sürede eridiği görüldü. 2009’da Demokratik Sol Parti’den ayrılanların kurduğu parti, 2014’te MHP’den kopanların oluşturduğu ittifaklar benzer sorunlar yaşadı. Uzmanlar, sadece milletvekili sayısının yeterli olmadığını, seçim başarısı ve organizasyon kabiliyetinin de kritik olduğunu belirtiyor.
Sonuç olarak, Özgür Özel’in yeni parti hamlesi, siyasi bir iddia taşısa da, mevcut mevzuat karşısında mali açıdan zayıf bir başlangıç yapacak. Devlet yardımından yoksun bir partinin, özellikle seçim dönemlerinde ayakta kalabilmesi için güçlü bir bağış ağı ve taban desteğine ihtiyacı var. CHP içindeki ayrışmanın boyutları ve yeni partinin ne kadar süre ayakta kalacağı, önümüzdeki günlerde netleşecek.
