ABD'nin İran'a yönelik saldırı başlattığını duyurmasının hemen ardından, İran'ın birçok bölgesinde patlamalar meydana geldi. İran resmi haber ajansı IRNA, ülkenin batı, güney ve orta kesimlerinde bulunan çeşitli eyaletlerde patlama sesleri duyulduğunu doğruladı. Patlamaların, ABD'nin operasyon kapsamında İran'ın askeri tesislerine yönelik saldırılarından kaynaklandığı belirtiliyor.
Patlamaların detayları
İran'ın batısındaki Kirmanşah, güneyindeki Huzistan ve orta kesimindeki İsfahan eyaletlerinde patlama sesleri rapor edildi. Görgü tanıkları, özellikle Kirmanşah kent merkezinde şiddetli patlamalar duyduklarını belirtti. İran devlet televizyonu, patlamaların ardından bölgede hava savunma sistemlerinin devreye girdiğini ve bazı noktalarda füze izlerinin görüldüğünü aktardı. İlk belirlemelere göre can kaybı yaşanmadığı ancak maddi hasarın boyutunun henüz netleşmediği ifade ediliyor.
ABD açıklaması ve uluslararası tepkiler
ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), saldırının İran'ın nükleer programına yönelik “hassas ve hedefli” bir operasyon olduğunu duyurdu. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, operasyonun amacının İran'ın uranyum zenginleştirme tesislerini vurmak olduğu belirtildi. Bu açıklamanın ardından petrol fiyatları yüzde 5'in üzerinde yükselirken, küresel borsalarda satış baskısı arttı. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi acil toplantıya çağrılırken, Rusya ve Çin'den ABD'yi kınayan açıklamalar geldi.
Bölgesel etkiler ve olası senaryolar
İran'ın patlamaların ardından Basra Körfezi'ndeki askeri tatbikatlarını durdurduğu ve bazı hava sahalarını ticari uçuşlara kapattığı bildirildi. Bölgedeki diplomatik kaynaklar, gerginliğin kısa sürede düşürülmesinin zor olduğunu belirtiyor. İran'ın misilleme yapması durumunda, Hürmüz Boğazı'nda petrol sevkiyatının aksayabileceği ve küresel enerji piyasalarında ciddi dalgalanmalar yaşanabileceği ifade ediliyor.
Yerel halkın durumu
Patlamaların yaşandığı bölgelerde halk sığınaklara yöneldi. Tahran'da da siren sesleri duyulurken, birçok kişi metro istasyonlarına akın etti. İran genelinde okullar ve resmi daireler tatil edilirken, sosyal medya platformlarında paylaşılan görüntülerde bazı bölgelerde duman yükseldiği görülüyor. İran Sağlık Bakanlığı, hastanelerde acil durum ekiplerinin hazır bekletildiğini açıkladı.
Değerlendirme
ABD'nin İran'a yönelik saldırısı, Ortadoğu'da yeni bir çatışma dalgasının habercisi olabilir. Son yıllarda nükleer müzakerelerde ilerleme kaydedilememesi ve taraflar arasındaki güvensizlik, gerilimi tırmandıran temel faktörler arasında. Bu saldırı, yalnızca İran ve ABD arasındaki ilişkileri değil, aynı zamanda Körfez ülkeleri ve İsrail'in güvenlik politikalarını da doğrudan etkileyecek. Küresel piyasaların bu gelişmeye nasıl tepki vereceği ise önümüzdeki günlerde netleşecek.
