Kıbrıs’ta 1964 yılında uçağı düşürülen Yüzbaşı Cengiz Topel’in ölümüyle ilgili Kızılhaç arşivlerinde bulunan rapor, Türk pilotun esir alındıktan sonra ağır işkenceye maruz kaldığını ve kurşuna dizilerek infaz edildiğini ortaya koydu. Raporda, Topel’in vücudunda 15’ten fazla kurşun yarası bulunduğu ve işkence izleri taşıdığı belirtiliyor. Bu bulgular, yıllardır tartışmalı olan ölüm şekline dair kesin kanıt sunuyor.
Kızılhaç raporu ne diyor?
Kızılhaç’ın 1964 tarihli gizli raporunda, Yüzbaşı Cengiz Topel’in esir alındıktan sonra ellerinin bağlandığı, gözlerinin kapalı olduğu ve sırtından vurulduğu kaydediliyor. Raporda ayrıca pilotun vücudunda darp ve yanık izlerinin bulunduğu, dişlerinin kırıldığı ve tırnaklarının söküldüğü ifade ediliyor. Bu detaylar, Topel’e işkence yapıldığını açıkça gösteriyor. Raporun 2010 yılında Kızılhaç tarafından araştırmacılara açıldığı ancak bugüne kadar kamuoyuyla paylaşılmadığı öğrenildi.
Olayın arka planı
Yüzbaşı Cengiz Topel, 8 Ağustos 1964’te Kıbrıs’ta Türk Hava Kuvvetleri’ne ait bir F-100 savaş uçağıyla görev yaparken Rum uçaksavarları tarafından vuruldu. Uçaktan paraşütle atlayan Topel, Rum milisler tarafından esir alındı. Kıbrıs’ta Erenköy direnişi sırasında yaşanan bu olay, Türkiye’de büyük tepkiye yol açmıştı. Topel’in naaşı, 2006 yılında yapılan kazı çalışmalarıyla bulunmuş ve DNA testiyle teşhis edilmişti. Ancak ölüm şekline dair tartışmalar sürmüştü.
Tepkiler ve değerlendirme
Raporun ortaya çıkması, Kıbrıs Barış Harekatı öncesi yaşanan bu vahşeti bir kez daha gündeme taşıdı. Türk yetkililer, konuyu uluslararası platformlarda gündeme getireceklerini açıkladı. Kıbrıs Türk tarafı ise Rumların savaş suçu işlediğini ve bunun hesabının sorulması gerektiğini vurguladı. Cengiz Topel, bugün Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Kıbrıs’taki en önemli sembollerinden biri olarak anılıyor. Bu rapor, tarihsel adaletin tesisi açısından kritik bir belge niteliği taşıyor.
