Yaz aylarında hava sıcaklıklarının artmasıyla birlikte besin zehirlenmesi vakaları da hızla yükseliyor. Dünya genelinde her yıl yaklaşık 1,5 milyon kişi besin kaynaklı hastalıklar nedeniyle hayatını kaybederken, uzmanlar özellikle çapraz bulaşma riskine karşı uyarıyor. İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Yusuf Emre Uzun, yaz aylarında mutfakta alınması gereken önlemleri sıraladı.
Çapraz Bulaşma Nedir?
Çapraz bulaşma, çiğ et, tavuk veya deniz ürünlerinde bulunan zararlı mikroorganizmaların, aynı kesme tahtası, bıçak veya tezgah gibi yüzeyler aracılığıyla diğer yiyeceklere geçmesidir. Dr. Uzun, "Özellikle yaz pikniklerinde ve barbekülerde çapraz bulaşma riski çok yüksek. Çiğ etle temas eden her şey, aynı zamanda tüketime hazır gıdalara da bulaşabilir" dedi.
6 Hayati Uyarı
Dr. Uzun, besin zehirlenmesinden korunmak için şu 6 kurala dikkat edilmesi gerektiğini belirtti:
- Farklı kesme tahtaları kullanın: Çiğ et, tavuk ve sebzeler için ayrı kesme tahtaları kullanın. Bu tahtaları her kullanımdan sonra sıcak su ve deterjanla yıkayın.
- Ellerinizi sık sık yıkayın: Özellikle çiğ etle temas ettikten sonra ellerinizi en az 20 saniye sabunla yıkayın.
- Yiyecekleri uygun sıcaklıkta saklayın: Artan yemekleri 2 saat içinde buzdolabına kaldırın. Buzdolabı sıcaklığının 4°C'nin altında olduğundan emin olun.
- Pişirme sıcaklıklarına dikkat edin: Et ürünlerinin iç sıcaklığının en az 75°C olmasına özen gösterin.
- Çiğ ve pişmiş gıdaları ayrı tutun: Buzdolabında çiğ etler, pişmiş yemeklerin üzerine damlamayacak şekilde yerleştirin.
- Su kaynaklarını kontrol edin: Kamp veya piknik gibi yerlerde güvenli içme suyu kullanın, buz yapımında da aynı suyu tercih edin.
Besin Zehirlenmesinin Belirtileri
Besin zehirlenmesi genellikle bulantı, kusma, ishal, karın ağrısı ve ateşle kendini gösterir. Dr. Uzun, "Belirtiler genelde 24-48 saat içinde ortaya çıkar ve çoğu vaka kendiliğinden iyileşir. Ancak çocuklar, yaşlılar ve bağışıklık sistemi zayıf kişilerde daha ciddi sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle belirtiler şiddetliyse mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurulmalı" uyarısında bulundu.
Besin zehirlenmesi, dünya genelinde önlenebilir ölüm nedenleri arasında ilk sıralarda yer alıyor. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, her yıl 600 milyon kişi besin kaynaklı hastalıklara yakalanıyor ve bunların 420 bini hayatını kaybediyor. Gelişmekte olan ülkelerde bu oran daha da yüksek.
Yaz aylarında artan dış mekan etkinlikleri, piknikler ve barbeküler, besin güvenliği konusunda daha da dikkatli olmayı gerektiriyor. Uzmanlar, basit hijyen kurallarına uyarak bu riskin büyük ölçüde azaltılabileceğini vurguluyor.
