Psikiyatri Uzmanı Dr. Ali Yavuz, yaz aylarında artan sıcaklıkların yalnızca fiziksel sağlığı değil, ruh sağlığını da ciddi şekilde etkilediğini belirtti. Özellikle depresyon, anksiyete ve bipolar bozukluk gibi psikiyatrik rahatsızlıkları olan bireylerde semptomların alevlenebileceğini vurgulayan Dr. Yavuz, sıcak hava dalgalarının sinirlilik, uykusuzluk ve konsantrasyon güçlüğüne yol açtığını ifade etti.
Sıcaklık ve beyin kimyası
Vücut ısısının artması, beyindeki serotonin ve dopamin gibi nörotransmitterlerin dengesini bozabiliyor. Dr. Yavuz, 'Aşırı sıcak, hipotalamus-hipofiz-adrenal aksını etkileyerek stres hormonu kortizolün yükselmesine neden olur. Bu durum, ruh hali dalgalanmalarına ve kaygı seviyelerinin artmasına zemin hazırlar' dedi.
Uyku kalitesi de sıcaklardan olumsuz etkileniyor. Yetersiz uyku, depresyon ve anksiyete riskini yüzde 30 oranında artırıyor. Dr. Yavuz, 'Özellikle bipolar bozukluk tanılı hastalarda sıcak hava manik atakları tetikleyebilir. Çünkü sıcak, enerji seviyesini ve uyku düzenini bozarak dengesizliğe yol açar' diye konuştu.
Korunma yöntemleri
Dr. Yavuz, sıcakların ruh sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerinden korunmak için şu önerilerde bulundu:
- Bol su tüketin, günde en az 2-2,5 litre su için.
- Güneşin dik geldiği 11.00-16.00 saatleri arasında dışarı çıkmayın.
- Serin ortamlarda bulunun, klimayı 23-25°C arasında ayarlayın.
- Hafif yiyecekler tüketin, ağır ve yağlı yemeklerden kaçının.
- Uyku düzeninize dikkat edin, yatak odasını serin tutun.
- Psikiyatrik ilaç kullanıyorsanız doz değişikliği için doktorunuza danışın.
Özellikle antidepresan ve antipsikotik ilaçlar, vücudun ısı düzenleme mekanizmasını etkileyebilir. Bu nedenle ilaç kullanan hastaların sıcak çarpmasına karşı daha dikkatli olması gerekiyor.
Toplumsal farkındalık şart
Dr. Ali Yavuz, 'Aşırı sıcakların ruh sağlığı üzerindeki etkileri toplumda yeterince bilinmiyor. Oysa iklim değişikliğiyle birlikte bu tür hava olayları daha sık ve şiddetli hale gelecek. Bu nedenle bireysel önlemlerin yanı sıra toplumsal farkındalık ve sağlık politikaları da geliştirilmelidir' şeklinde konuştu.
Küresel ısınma ve artan sıcak hava dalgaları, psikiyatrik acil başvurularında da artışa neden oluyor. Uzmanlar, özellikle kronik ruhsal hastalığı olan bireylerin yaz aylarında düzenli takip edilmesi gerektiğini vurguluyor. Ayrıca genel nüfus için de sıcakların depresif belirtileri tetikleyebileceği unutulmamalı.
