Yaz aylarının kavurucu sıcakları beraberinde iki önemli sağlık riskini getiriyor: klima zatürresi olarak bilinen lejyoner hastalığı ve gıda ile su kaynaklı yaz ishalleri. Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya, sıcaklıkların artmasıyla birlikte klima kullanımına bağlı lejyoner hastalığı vakalarında ve hijyen koşullarına dikkat edilmemesi sonucu ortaya çıkan yaz ishallerinde belirgin bir artış yaşandığını belirterek vatandaşları uyardı. Özkaya, özellikle kronik hastalığı olanlar, yaşlılar ve bağışıklık sistemi zayıf kişilerin daha dikkatli olması gerektiğini vurguladı.
Lejyoner hastalığı nedir?
Lejyoner hastalığı, Legionella pneumophila bakterisinin neden olduğu ciddi bir zatürre türüdür. Bakteri, özellikle klimaların su tankları, soğutma kuleleri ve su tesisatlarında ürer. Klimaların bakımının düzenli yapılmaması, filtrelerin temizlenmemesi ve suyun durgun kalması, bakterinin çoğalmasına zemin hazırlar. Prof. Dr. Özkaya, "Klima filtrelerinin düzenli temizlenmesi ve suyun sirkülasyonunun sağlanması hayati önem taşır. Ayrıca klimaların aşırı soğuk ayarlarda kullanılması, vücut direncini düşürerek enfeksiyon riskini artırır" dedi. Hastalığın belirtileri arasında yüksek ateş, kuru öksürük, baş ağrısı, kas ağrıları ve nefes darlığı yer alır. Erken tanı ve tedavi edilmezse ölümcül olabilen lejyoner hastalığı, antibiyotiklerle tedavi edilmektedir.
Yaz ishalleri neden artıyor?
Sıcak havalarda besinlerin daha çabuk bozulması ve su kaynaklarının kirlenmesi, yaz ishallerinin en önemli nedenleridir. Özellikle açıkta satılan gıdalar, iyi yıkanmamış sebze ve meyveler, hijyenik olmayan koşullarda hazırlanan yiyecekler ve kirli sular ishale yol açar. Prof. Dr. Özkaya, "Yaz aylarında dışarıda yemek yeme alışkanlığı artar. Ancak hijyen kurallarına uyulmayan yerlerde tüketilen yiyecekler, bakteriyel ve viral enfeksiyonlara neden olabilir. Ayrıca havuz ve deniz suyunun yutulması da ishal riskini artırır" uyarısında bulundu. Yaz ishalleri genellikle kendiliğinden geçse de, özellikle çocuklar ve yaşlılar için ciddi sıvı kaybına yol açarak tehlikeli olabilir. Bol sıvı tüketimi ve hijyen kurallarına dikkat edilmesi önerilmektedir.
Alınması gereken önlemler
- Klima filtreleri düzenli olarak temizlenmeli ve bakımı yapılmalıdır.
- Klima sıcaklığı 22-24 derece arasında ayarlanmalı, ani sıcaklık değişimlerinden kaçınılmalıdır.
- Besinler güvenilir kaynaklardan temin edilmeli, açıkta satılan gıdalardan uzak durulmalıdır.
- Sebze ve meyveler bol su ile yıkanmalı, et ve süt ürünleri iyi pişirilmelidir.
- Eller sık sık yıkanmalı, hijyen kurallarına dikkat edilmelidir.
- Su tüketimine özen gösterilmeli, güvenli olmayan sulardan kaçınılmalıdır.
Uzman görüşü ve bağlam
Yaz aylarında artan sıcaklıklar, sadece konforu değil, halk sağlığını da tehdit etmektedir. Klima kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte lejyoner hastalığı vakaları dünya genelinde artış göstermektedir. Benzer şekilde, gıda güvenliği konusundaki ihmal, yaz ishallerini kaçınılmaz kılmaktadır. Bu noktada, bireysel önlemlerin yanı sıra kamu otoritelerinin denetimleri ve farkındalık çalışmaları büyük önem taşımaktadır. Sağlık Bakanlığı ve yerel yönetimler, özellikle toplu kullanım alanlarındaki klimaların bakımını ve gıda satış noktalarının hijyenini düzenli olarak kontrol etmelidir. Vatandaşlar ise bilinçli davranarak bu iki kabustan korunabilir.
