Birleşmiş Milletler'in yayımladığı yeni rapor, yapay zeka teknolojilerinin geliştikçe daha az kaynak tüketeceği yönündeki yaygın inanışın büyük bir yanılgı olduğunu ortaya koydu. Rapora göre, yapay zeka modellerinin eğitimi ve çalıştırılması için gereken su miktarı, insanlığın içme suyu tüketimini geçme potansiyeline sahip ve bu durum küresel bir çevre felaketine yol açabilir. Özellikle büyük dil modelleri ve veri merkezlerinin soğutulması için harcanan su, kurak bölgelerde su kıtlığını derinleştiriyor.
Yapay Zekanın Görünmeyen Maliyeti: Su Tüketimi
BM Çevre Programı (UNEP) tarafından hazırlanan raporda, yapay zeka sektörünün su ayak izinin her yıl katlanarak arttığı belirtiliyor. Örneğin, GPT-3 gibi büyük bir dil modelinin eğitimi sırasında yaklaşık 700 bin litre su tüketildiği tahmin ediliyor. Bu miktar, ortalama bir insanın 10 yıllık içme suyu ihtiyacına denk geliyor. Veri merkezlerinin soğutulması için kullanılan su, özellikle ABD'nin Arizona ve Çin'in İç Moğolistan gibi su stresi yaşayan bölgelerinde ciddi sorunlara yol açıyor.
Teknoloji Şirketlerinin Sorumluluğu
Raporda, Google, Microsoft ve Amazon gibi teknoloji devlerinin su tüketimlerini şeffaf bir şekilde raporlaması gerektiği vurgulanıyor. Microsoft'un 2022'de su tüketimini %34 artırdığı, Google'ın ise veri merkezlerinde soğutma için 12 milyar litre su kullandığı belirtiliyor. Uzmanlar, bu şirketlerin yenilenebilir enerjiye yatırım yaparken su tasarrufuna da aynı önemi vermesi gerektiğini ifade ediyor.
Çözüm Önerileri ve Gelecek Perspektifi
BM raporu, su tüketimini azaltmak için yapay zeka modellerinin daha verimli hale getirilmesi, alternatif soğutma teknolojileri (sıvı soğutma gibi) ve su geri dönüşüm sistemlerinin kullanılmasını öneriyor. Ayrıca, hükümetlerin veri merkezleri için su kullanımına ilişkin düzenlemeler getirmesi çağrısında bulunuyor. Uzmanlar, yapay zekanın potansiyel faydalarının yanında çevresel maliyetlerinin de göz ardı edilmemesi gerektiğini belirtiyor. Bu bağlamda, sürdürülebilir yapay zeka geliştirme stratejileri acil bir ihtiyaç olarak öne çıkıyor.
