ABD ile İran arasında tırmanan gerginlikte kritik bir eşik aşıldı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğini tehdit ettiği gerekçesiyle İran'a ait insansız hava araçlarını (İHA) hedef aldı. Saldırı sonrası fırlatılan füzelerin Kuveyt ve Bahreyn'e yöneldiği bildirildi. Bölgede bulunan askeri üslerde alarm durumuna geçilirken, uluslararası hava sahası kısmen trafiğe kapatıldı. Olayın ardından ham petrol fiyatları yüzde 4'ün üzerinde yükseldi.
ABD'den operasyon açıklaması
CENTCOM tarafından yapılan yazılı açıklamada, İran'a ait birden fazla İHA'nın Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilere tehdit oluşturduğu ve uyarılara rağmen rotasını değiştirmediği belirtildi. Açıklamada, 'Kendini savunma amaçlı olarak İHA'lar imha edilmiştir. Bölgedeki deniz trafiğinin güvenliği için gerekli tüm önlemler alınmaktadır' ifadeleri yer aldı. Operasyonun, ABD Donanması'na ait savaş gemilerinden atılan füzelerle gerçekleştirildiği öğrenildi. Ancak füzelerin bir kısmının hedefinden saparak Kuveyt ve Bahreyn kıyılarına düştüğü belirtiliyor. Her iki ülkeden de can kaybına ilişkin henüz bir açıklama yapılmadı.
İran'dan sert tepki
İran Dışişleri Bakanlığı, saldırıyı 'uluslararası hukukun ihlali' olarak nitelendirdi ve 'şiddetle kınadığını' duyurdu. Açıklamada, İran'ın egemenliğine yönelik her türlü saldırıya misilleme hakkını saklı tuttuğu vurgulandı. İran Devrim Muhafızları ise yazılı bir açıklama yayımlayarak, ABD'nin bölgedeki askeri varlığının meşru hedef olduğunu ilan etti. Tahran yönetimi, Hürmüz Boğazı'nın güvenliğini sağlama konusundaki kararlılığını yinelerken, bölgedeki gerilimin daha da tırmanabileceği uyarısında bulundu.
Körfez ülkelerinde alarm
Kuveyt ve Bahreyn, düşen füzelerin ardından hava savunma sistemlerini devreye soktu. Kuveyt Savunma Bakanlığı, 'ülke topraklarına herhangi bir tehdide karşı hazır olunduğunu' açıkladı. Bahreyn'de ise ABD Donanması'nın Beşinci Filo komutanlığına bağlı üslerde güvenlik seviyesi yükseltildi. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri de gelişmeleri yakından takip ettiklerini duyurdu. Bölge ülkeleri, ABD ve İran arasındaki çatışmanın daha geniş bir savaşa dönüşmesinden endişe ediyor.
Uluslararası tepkiler ve petrol fiyatları
Birleşmiş Milletler'den yapılan açıklamada taraflara itidal çağrısı yapıldı. ABD'nin müttefiki İngiltere ise gelişmeleri 'endişeyle takip ettiğini' bildirdi. Rusya ve Çin'den henüz resmi bir açıklama gelmezken, diplomatik kaynaklar Moskova ve Pekin'in bölgede gerilimin düşürülmesi için çaba harcayabileceğini belirtiyor. Öte yandan saldırı haberinin ardından Brent petrolün varil fiyatı 95 doların üzerine çıkarak son üç ayın en yüksek seviyesini gördü. Analistler, çatışmanın sürmesi halinde petrol fiyatlarının 100 doları aşabileceği uyarısında bulunuyor.
Bölgesel güvenlik riskleri
ABD ile İran arasındaki bu son çatışma, Hürmüz Boğazı'nın stratejik önemini bir kez daha gözler önüne seriyor. Dünya ham petrol arzının yaklaşık beşte biri bu boğazdan geçerken, olası bir kapatma durumu küresel enerji piyasalarında büyük bir krize yol açabilir. Ayrıca, Kuveyt ve Bahreyn'deki füze düşmeleri, Körfez ülkelerinin ABD'nin İran'a yönelik operasyonlarına doğrudan dahil olabileceği endişesini artırıyor. Bu gelişmeler ışığında, uluslararası toplumun tarafları diyaloğa teşvik etmesi bölgesel istikrar açısından kritik öneme sahip.
