Yapay zeka destekli teşhis sistemlerinin sağlık alanında kullanımı hızla yaygınlaşırken, olası bir hata durumunda sorumluluğun kime ait olacağı sorusu gündeme geliyor. Uzmanlar, teknolojinin henüz tam anlamıyla düzenlenmediğini ve yasal boşlukların risk oluşturduğunu belirtiyor.
Yapay Zeka ve Sağlıkta Kullanımı
Yapay zeka, görüntüleme, patoloji, genetik ve klinik karar destek sistemlerinde aktif olarak kullanılmaya başlandı. Özellikle radyoloji alanında yapay zeka yazılımları, röntgen ve MR gibi görüntüleri analiz ederek doktorlara yardımcı oluyor. Ancak bu sistemlerin eğitim verilerinin yetersiz olması veya yanlı etiketlenmesi durumunda yanlış teşhis riski ortaya çıkabiliyor.
Dünya Sağlık Örgütü, yapay zeka uygulamalarının etik ve güvenlik standartlarının belirlenmesi gerektiğini vurguluyor. Türkiye'de de Sağlık Bakanlığı, yapay zeka tabanlı tıbbi cihazların onay sürecini sıkılaştırmak için çalışmalar yürütüyor.
Sorumluluk Kimde?
Yapay zeka bir teşhis hatası yaptığında, sorumluluğun hekimde, hastanede, yazılım geliştiricide mi yoksa yapay zekanın kendisinde mi olacağı tartışmalı. Türk Ceza Kanunu'na göre sorumluluk kişiseldir, ancak yapay zeka henüz hukuki bir kişiliğe sahip değil. ABD ve Avrupa'da benzer davalar görülmeye başlandı. Örneğin, 2023'te ABD'de bir yapay zeka meme kanseri taramasında %20 hata payı olduğu tespit edilmiş ve hastaneler dava edilmişti.
Türkiye'de henüz bir içtihat bulunmuyor, ancak uzmanlar olası bir hata durumunda doktorun 'nihai karar verici' olarak sorumlu tutulacağını, yazılım geliştiricinin ise ürün kusurundan dolayı hukuki yükümlülük altına girebileceğini belirtiyor.
Sağlık hukuku uzmanları, yapay zekanın sadece yardımcı araç olarak görülmesi gerektiğini ve doktorların yapay zeka çıktılarını eleştirel gözle değerlendirmesi gerektiğini vurguluyor. Ayrıca, hastane yönetimlerinin yapay zeka sistemlerinin geçerliliğini düzenli olarak kontrol etmesi ve gerekli güncellemeleri yapması gerekiyor.
Yapay zeka teknolojisi geliştikçe, sağlık alanındaki uygulamaların yasal altyapısının da güncellenmesi kaçınılmaz görünüyor. Hasta güvenliği ve etik standartların korunması için, sorumluluk zincirinin netleştirilmesi ve tüm paydaşların bilinçlendirilmesi büyük önem taşıyor.
