Türkiye Alzheimer Derneği Adana Şube Başkanı Prof. Dr. Ahmet Evlice, yalnızlığın Alzheimer hastalığı riskini önemli ölçüde artırdığını belirtti. Prof. Dr. Evlice, uluslararası bilimsel çalışmalara atıfta bulunarak, yalnız yaşayan bireylerde Alzheimer riskinin yüzde 50 oranında arttığını vurguladı. Bu açıklama, yaşlanan nüfus ve artan yalnızlık sorununa dikkat çekerek, sosyal bağlantıların korunmasının önemini bir kez daha gündeme getirdi.
Bilimsel veriler ne söylüyor?
Prof. Dr. Evlice, Alzheimer Derneği tarafından düzenlenen bir etkinlikte yaptığı konuşmada, yalnızlığın bilişsel gerileme üzerindeki etkilerine dair kapsamlı araştırmaları paylaştı. Uzun süreli yalnızlığın beyin sağlığını olumsuz etkilediğini ve hafıza kaybına yol açan süreçleri hızlandırdığını ifade etti. Dünya genelinde yapılan meta-analizler, sosyal izolasyonun Alzheimer için bağımsız bir risk faktörü olduğunu doğruluyor. Örneğin, 2023’te yayımlanan bir çalışma, yalnız yaşayan 65 yaş üstü bireylerde demans görülme sıklığının daha yüksek olduğunu ortaya koydu.
Sosyal bağlantılar koruyucu bir kalkan
Uzmanlar, düzenli sosyal etkileşimlerin beynin plastisitesini artırdığını ve nörolojik hastalıklara karşı direnç sağladığını belirtiyor. Prof. Dr. Evlice, “Aile ziyaretleri, arkadaş buluşmaları, hobi gruplarına katılım gibi sosyal aktiviteler Alzheimer riskini azaltmada etkili olabilir. Yalnızlık hissini azaltmak için topluluk merkezleri ve gönüllü programları büyük önem taşıyor” dedi. Türkiye’de kentsel dönüşüm ve çekirdek aile yapısının yaygınlaşmasıyla birlikte yalnız yaşayan yaşlı sayısı artarken, bu durum halk sağlığı politikalarının da yeniden değerlendirilmesini gerektiriyor.
Alzheimer hastalığının kesin bir tedavisi bulunmamakla birlikte, erken teşhis ve yaşam tarzı değişiklikleri hastalığın ilerlemesini yavaşlatabiliyor. Prof. Dr. Evlice, “Sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz ve zihinsel aktivitelerin yanı sıra sosyal bağları güçlü tutmak en etkili korunma yöntemlerinden biridir” diye ekledi.
Alzheimer ve yalnızlık: Küresel bir perspektif
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, dünya genelinde 55 milyondan fazla kişi demansla yaşıyor ve her yıl 10 milyon yeni vaka ekleniyor. Yalnızlık, özellikle gelişmiş ülkelerde salgın boyutuna ulaşan bir sorun haline gelirken, bazı ülkeler “yalnızlık bakanlığı” kurarak bu konuda politikalar geliştiriyor. Türkiye’de de yaşlı nüfusun artmasıyla birlikte, Alzheimer dernekleri farkındalık çalışmalarına hız verdi. Prof. Dr. Evlice’nin uyarıları, toplumun her kesimine yalnızlığın sadece duygusal değil, aynı zamanda fiziksel sağlık üzerinde de ciddi etkileri olduğunu hatırlatıyor.
