Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Baver Demir, çocuklarda sık görülen ishal vakalarında aileleri bilinçsiz ilaç kullanımı konusunda uyardı. Özellikle sıvı kaybının hayati risk oluşturabileceğini belirten Demir, ishal kesici ilaçlar ve antibiyotiklerin doktor önerisi olmadan kullanılmaması gerektiğini vurguladı. Uzman, yüksek ateş ve halsizlik gibi belirtilerde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşlarına başvurulması gerektiğini söyledi.
İshal Neden Tehlikeli?
İshal, özellikle gelişmekte olan ülkelerde çocuk ölümlerinin önde gelen nedenleri arasında yer alıyor. Dr. Demir, ishalin vücuttan aşırı su ve elektrolit kaybına yol açtığını, bunun da dehidratasyon denilen ciddi bir tabloya neden olabileceğini ifade etti. Özellikle 5 yaş altı çocuklar risk grubunda yer alıyor. Uzman, ailelerin çocuklarının idrar çıkışını, gözyaşı üretimini ve cilt elastikiyetini izleyerek sıvı kaybını erken fark edebileceğini belirtti.
Sıvı kaybının belirtileri arasında ağız kuruluğu, batık gözler, halsizlik, idrar renginin koyulaşması ve ağlarken gözyaşı gelmemesi sayılabilir. Dr. Demir, bu belirtiler görüldüğünde mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini vurguladı. Ayrıca bebeklerde ve küçük çocuklarda ishalin hızla kilo kaybına neden olabileceğine dikkat çekti.
Bilinçsiz İlaç Kullanımının Riskleri
Uzm. Dr. Baver Demir, ishal durumunda ailelerin sıklıkla ishal kesici ilaçlara yöneldiğini ancak bu ilaçların çocuklarda ciddi yan etkilere yol açabileceğini söyledi. İshal kesicilerin, vücudun enfeksiyonla savaşmasını engelleyerek iyileşme sürecini uzatabileceğini ve bazı durumlarda bağırsak tıkanıklığı gibi ciddi sorunlara neden olabileceğini belirtti. Ayrıca, çoğu ishal vakası viral olduğundan antibiyotiklerin etkisiz olduğunu ve gereksiz antibiyotik kullanımının antibiyotik direncini artırdığını ifade etti.
Dr. Demir, ilaçların mutlaka doktor kontrolünde verilmesi gerektiğini ve evde yalnızca oral rehidratasyon solüsyonları (ORS) ve probiyotikler gibi destekleyici tedavilerin uygulanabileceğini öneriyor. ORS, kaybedilen sıvı ve elektrolitleri yerine koymak için en etkili yöntemdir. Uzman, eczanelerden temin edilebilen ORS'lerin, ishalin ilk belirtilerinden itibaren kullanılması gerektiğini vurguladı.
Nasıl Beslenmeli?
İshal sürecinde beslenmenin de önemli olduğunu belirten Dr. Demir, çocukların normal beslenmelerine devam etmeleri gerektiğini, ancak yağlı ve şekerli gıdalardan kaçınılması gerektiğini söyledi. Muz, pirinç lapası, patates püresi gibi sindirimi kolay gıdalar önerdi. Ayrıca anne sütü alan bebeklerin emzirilmeye devam edilmesi gerektiğinin altını çizdi.
Uzman, ishalin genellikle birkaç gün içinde kendiliğinden iyileştiğini ancak kanlı ishal, yüksek ateş (38°C üzeri), şiddetli karın ağrısı veya belirtilerin 48 saatten uzun sürmesi durumunda mutlaka doktora gidilmesi gerektiğini hatırlattı. Hijyen kurallarına dikkat edilmesi, sık el yıkama ve temiz su kullanımının ishalin yayılmasını önlemede kritik olduğunu vurguladı.
Dr. Demir, ailelerin bu tür durumlarda panik yapmaması gerektiğini, ancak bilinçli ve doğru müdahale ile çocuğun sağlığının korunabileceğini ifade etti. Toplumda ishal konusunda farkındalığın artması gerektiğine inandığını belirtti. Uzmanın bu açıklamaları, çocuk sağlığıyla ilgilenen ailelere ve sağlık çalışanlarına yol gösterici nitelikte. Özellikle yaz aylarında artan ishal vakalarına karşı dikkatli olunması gerekiyor. Sonuç olarak, çocuklarda görülen ishalde en önemli adım, sıvı kaybını önlemek ve bilinçsiz ilaç kullanımından kaçınmaktır. Aileler, doktor tavsiyelerine uyarak çocuklarının sağlıklı bir şekilde bu süreci atlatmasını sağlayabilirler.
