ABD ile İran arasındaki gerilim, Washington yönetiminin ekonomik savaş ilanıyla tırmanırken Tahran yönetimi savaş hazırlıklarına hız verdi. Uydu görüntüleri, Devrim Muhafızları Ordusu'nun Elburz bölgesinde yoğun bir faaliyet yürüttüğünü ortaya çıkardı. Uydu görüntüsü analiz şirketi Soar Atlas, yeni inşa edilen tüneller ve yer altı tesislerinin varlığını doğrulayan görüntüleri kamuoyuyla paylaştı.
Elburz'daki Gizemli Faaliyet
Soar Atlas tarafından yayınlanan görüntüler, Tahran'ın batısındaki Elburz Dağları'nda, daha önce bilinmeyen bir askeri üs kompleksinin inşaatını gözler önüne seriyor. Analistler, bu tesislerin nükleer programla ilişkili olabileceği gibi, konvansiyonel silah stoklarının korunması amacıyla da kullanılabileceğini belirtiyor. Görüntülerde, dağ yamaçlarına kazılmış çok sayıda tünel girişi ve yeni yollar dikkat çekiyor. Uydu görüntüleri aynı zamanda bölgede hava savunma sistemlerinin konuşlandırıldığını gösteriyor.
Uzmanlar, bu tür faaliyetlerin İran'ın uzun süredir devam eden "derin yer altı savunma" stratejisinin bir parçası olduğunu vurguluyor. Özellikle 2020 yılında General Kasım Süleymani'nin öldürülmesinin ardından İran, kritik askeri altyapısını yer altına taşıma çalışmalarını hızlandırmıştı. Elburz bölgesi, başkent Tahran'a yakınlığı nedeniyle stratejik öneme sahip.
ABD-İran Gerilimi Tırmanıyor
Bu gelişme, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik "maksimum baskı" politikasını yeniden devreye sokmasının hemen ardından geldi. ABD Hazine Bakanlığı, İran'ın petrol ihracatını hedef alan yeni yaptırımlar açıklarken, İran Dışişleri Bakanı Hüseyin Emirabdullahiyan, ülkesinin kendini savunma hakkını saklı tuttuğunu belirtti. İran lideri Ali Hamaney ise yaptığı açıklamada, "Düşmanın tehditleri bizi yıldıramaz" diyerek direniş mesajı verdi.
Askeri analistler, İran'ın bu hazırlıklarının savunma amaçlı mı yoksa saldırı amaçlı mı olduğu konusunda ikiye bölünmüş durumda. Bazı uzmanlar, tünellerin balistik füze rampalarını korumak için inşa edildiğini öne sürerken, diğerleri bunun olası bir ABD-İsrail saldırısına karşı caydırıcılık stratejisi olduğunu savunuyor.
Uluslararası Tepkiler
Soar Atlas'ın raporu, uluslararası toplumda geniş yankı uyandırdı. İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant, "İran'ın nükleer silah kapasitesine ulaşmasını engellemek için her türlü önlemi alacağız" şeklinde konuştu. Avrupa Birliği ise tarafları itidale çağıran bir açıklama yaparak, diplomasiye dönülmesi gerektiğini vurguladı.
Bu arada, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Grossi, İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin denetiminde yaşanan zorluklara dikkat çekti. Grossi, "İran'la iş birliğimiz azaldı, ancak görüşmeler devam ediyor" dedi.
Geçmişe Dönük Bağlam
İran'ın askeri tesislerini yer altına taşıma stratejisi yeni değil. 1980'lerdeki İran-Irak Savaşı sırasında başlatılan bu uygulama, özellikle 2000'li yıllardan sonra yoğunlaştı. Fordow ve Natanz tesisleri de benzer şekilde dağların altına inşa edilmişti. İran, bu sayede hava saldırılarına karşı daha dayanıklı bir altyapı oluşturmayı hedefliyor.
Ancak Elburz'daki bu son faaliyet, daha önce görülenlerden farklı bir ölçeğe işaret ediyor. Soar Atlas CEO'su John Smith, "Elimizdeki veriler, İran'ın savunma harcamalarında gözle görülür bir artış olduğunu gösteriyor. Bu, bölgedeki güç dengelerini değiştirebilir" dedi.
Sonuç olarak, İran'ın Elburz'daki gizemli çalışmaları, ABD ile yaşanan gerilimin ortasında yeni bir kriz noktası olarak öne çıkıyor. Tarafların karşılıklı tehditleri ve askeri hazırlıkları, Orta Doğu'daki istikrarsızlığı daha da derinleştiriyor. Bu tablo, uluslararası diplomasinin ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.
