Derin Ven Trombozu (DVT), uzun yıllar boyunca ileri yaş hastalığı olarak bilinse de son yıllarda genç bireylerde de sıkça görülmeye başlandı. Özellikle Türkiye'de genetik faktörlerin etkisiyle pıhtılaşma riskinin batı toplumlarına kıyasla daha yüksek olduğu belirtiliyor. Uzmanlar, her 4 ölümden birinin damar tıkanıklığına bağlı nedenlerle ilişkili olduğunu vurguluyor.
DVT gençleri de hedef alıyor
Hareketsiz yaşam, ekran bağımlılığı ve yanlış beslenme alışkanlıkları DVT'nin genç yaşlarda ortaya çıkmasına zemin hazırlıyor. Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Ahmet Yılmaz, "Eskiden 60 yaş üstü hastalarda gördüğümüz DVT, artık 30'lu yaşlardaki kişilerde bile teşhis ediliyor. Bunun en büyük nedeni, gün boyu bilgisayar başında oturmak ve fiziksel aktivitenin azalması" dedi.
Genetik yatkınlık Türkiye'de daha yaygın
Türkiye'de yapılan araştırmalar, toplumun yaklaşık %10'unda kalıtsal pıhtılaşma bozukluğu olduğunu gösteriyor. Faktör V Leiden mutasyonu ve protrombin gen mutasyonu gibi genetik varyasyonlar, batı ülkelerine kıyasla Türkiye'de daha sık görülüyor. Bu durum, DVT ve pulmoner emboli riskini önemli ölçüde artırıyor.
DVT'nin belirtileri arasında bacakta şişlik, ağrı, kızarıklık ve ısı artışı yer alıyor. Ancak hastaların önemli bir kısmı hiçbir belirti hissetmiyor. Bu nedenle risk grubundaki kişilerin düzenli kontrol yaptırması öneriliyor.
Korunmak mümkün
Uzmanlar, DVT'den korunmak için şu önerilerde bulunuyor:
- Her saat başı kısa yürüyüşler yapmak
- Bol su tüketmek
- Dar kıyafetlerden kaçınmak
- Düzenli egzersiz yapmak
- Varis çorapları kullanmak
Özellikle uzun yolculuklar sırasında bacakları hareket ettirmek ve sık sık pozisyon değiştirmek hayati önem taşıyor. Prof. Dr. Yılmaz, "Uçakla seyahat eden yolcuların 2 saatte bir ayağa kalkıp yürümesi, mümkün değilse bacak egzersizi yapması gerekiyor" diye ekledi.
DVT tedavisinde kan sulandırıcı ilaçlar, pıhtı eritici tedaviler ve bazı durumlarda cerrahi müdahale uygulanıyor. Erken teşhis, ölümcül sonuçları önlemede kritik rol oynuyor.
Toplumsal farkındalık şart
Türkiye'de DVT konusunda farkındalık henüz yeterli düzeyde değil. Sağlık Bakanlığı verilerine göre, her yıl yaklaşık 50 bin kişi derin ven trombozu tanısı alıyor. Ancak bu sayının gerçekte çok daha yüksek olduğu tahmin ediliyor. Uzmanlar, genetik yatkınlığını bilen bireylerin daha dikkatli olması gerektiğini vurguluyor.
