Türkiye-AB Karma Parlamento Komisyonu, iki yıl aradan sonra ilk kez toplanma kararı aldı. Normalde Nisan 2025'te yapılması planlanan toplantı, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun tutuklanmasının ardından iptal edilmişti. Komisyonun yeniden toplanması, Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki diyaloğun canlandırılması yönünde atılan somut bir adım olarak değerlendiriliyor.
Toplantının arka planı ve iptal süreci
Türkiye-AB Karma Parlamento Komisyonu, Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Avrupa Parlamentosu üyelerinden oluşan bir heyettir. İki taraf arasındaki ilişkilerin parlamenter düzeyde ele alındığı bu platform, uzun süredir toplanamıyordu. Nisan 2025'te planlanan toplantı, Ekrem İmamoğlu'nun tutuklanmasıyla birlikte Avrupa Parlamentosu tarafının kararıyla iptal edilmişti. Bu iptal, Türkiye-AB ilişkilerinde yeni bir gerilim hattı oluşturmuş ve karşılıklı açıklamalarla gündemi meşgul etmişti.
İmamoğlu'nun tutuklanması, Avrupa Birliği kurumları ve bazı üye ülkeler tarafından endişeyle karşılanmış, Türkiye'deki hukuk devleti ve demokrasi standartlarına ilişkin eleştiriler yeniden gündeme gelmişti. Bu gelişmeler ışığında Karma Parlamento Komisyonu toplantısının askıya alınması, ilişkilerin soğumasına neden olan sembolik bir adım olarak yorumlanmıştı.
Yeniden toplanma kararı ve beklentiler
Edinilen bilgilere göre, Karma Parlamento Komisyonu'nun önümüzdeki dönemde yeniden toplanması için taraflar arasında mutabakat sağlandı. Toplantının tarihi ve yeri henüz netleşmemekle birlikte, önümüzdeki aylarda gerçekleşmesi bekleniyor. Komisyonun gündeminde, Türkiye-AB ilişkilerinin genel durumu, Gümrük Birliği'nin güncellenmesi, vize serbestisi diyaloğu ve bölgesel gelişmelerin yer alması öngörülüyor.
Avrupa Parlamentosu tarafından yapılan açıklamalarda, toplantının yeniden başlamasının "diyaloğun sürdürülmesi" açısından önem taşıdığı vurgulanırken, Türkiye tarafı da parlamenter diplomasinin güçlendirilmesi gerektiğini belirtiyor. Uzmanlar, bu adımın ilişkilerde tam bir normalleşme anlamına gelmediğini, ancak iletişim kanallarının açık tutulması bakımından değerli olduğunu ifade ediyor.
Karma Parlamento Komisyonu'nun toplanması, Türkiye'nin AB ile ilişkilerinde son dönemde yaşanan durgunluğun ardından bir canlanma sinyali olarak okunuyor. Ancak AB tarafının, İmamoğlu davası başta olmak üzere hukuk devleti ve temel haklar konularını toplantıda gündeme getirmesi bekleniyor. Türkiye tarafının ise terörle mücadele, göç yönetimi ve ekonomik işbirliği başlıklarını öne çıkarması muhtemel.
Türkiye-AB ilişkilerinde genel tablo
Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki ilişkiler, son yıllarda inişli çıkışlı bir seyir izliyor. 2016'daki göç mutabakatı, 2019'daki Doğu Akdeniz gerilimi ve 2020 sonrasındaki normalleşme çabaları, ilişkilerin kırılgan yapısını gözler önüne seriyor. Avrupa Parlamentosu'nda Türkiye'ye yönelik eleştirel tutum zaman zaman sertleşirken, AB Konseyi ve Avrupa Komisyonu daha pragmatik bir çizgi izlemeyi tercih ediyor.
Ekrem İmamoğlu'nun tutuklanması, Avrupa Parlamentosu'ndaki Türkiye karşıtı söylemi güçlendirmiş ve bazı milletvekilleri Türkiye ile yürütülen tüm parlamenter temasların gözden geçirilmesi çağrısı yapmıştı. Buna karşın, Karma Parlamento Komisyonu'nun yeniden toplanacak olması, ilişkilerin tamamen koparılmasının istenmediğini gösteriyor. AB'nin Türkiye ile diyalog kanallarını açık tutma yönündeki geleneksel politikası, bu kararda etkili olmuş görünüyor.
Uzman değerlendirmeleri ve olası sonuçlar
Siyaset bilimciler, Karma Parlamento Komisyonu'nun toplanmasının sembolik önemine dikkat çekiyor. Toplantının somut bir sonuç üretmesi zor görünse de, karşılıklı görüş alışverişi ve diyalog zemininin korunması açısından kritik olduğu belirtiliyor. Özellikle vize serbestisi ve Gümrük Birliği gibi başlıklarda ilerleme sağlanması için parlamenter düzeydeki temasların canlanması gerektiği ifade ediliyor.
Öte yandan, toplantının gölgesinde İmamoğlu davası ve Türkiye'deki siyasi tutuklamalar konusunun AB tarafınca dile getirilmesi bekleniyor. Bu durum, toplantının gergin geçme ihtimalini de beraberinde getiriyor. Türkiye'nin AB ile ilişkilerinde önümüzdeki dönemde atacağı adımlar, Karma Parlamento Komisyonu'nun etkinliğini belirleyecek.
Sonuç olarak, iki yıl aradan sonra yeniden toplanma kararı, Türkiye-AB ilişkilerinde buzların tamamen erimediğini ancak iletişimin sürdüğünü gösteriyor. İlişkilerin geleceği, tarafların karşılıklı beklentilerini ne ölçüde yönetebileceğine bağlı görünüyor.
