Dün sabah Dubai-Tel Aviv seferini yapan ve içinde 100 yolcu bulunan bir uçak, Ürdün hava sahası üzerindeyken önce genel acil durum kodu olan '7700'u, ardından da kaçırılma sinyali anlamına gelen '7500' kodunu yayınladı. Bu gelişme, bölgede zaten gergin olan hava sahası güvenliği tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Aynı saatlerde Erbil'den ayrılan son uçağın da bölgeden çekilmesi, son 25 yılda benzer olayların yaşandığı bir dönemi akıllara getirdi.
Kaçırılma Sinyali ve Panik Anları
Edinilen bilgilere göre, söz konusu uçak Ürdün hava sahasına girdikten kısa bir süre sonra önce 7700 kodunu verdi. Bu kod, uçakta acil bir durum olduğunu ancak iletişimin kesilmediğini gösteriyor. Ardından gelen 7500 kodu ise uçağın kaçırıldığını bildiren uluslararası bir sinyal. Havacılık uzmanları, bu tür bir kod değişiminin genellikle pilotların bilinçli bir şekilde durumu bildirmesi anlamına geldiğini, ancak bazen teknik arıza veya yanlışlıkla da basılabileceğini belirtiyor.
Uçağın rotası ve sinyalin verildiği an, İsrail hava sahasına yakın bir bölgeye denk geliyor. İsrail makamlarından henüz resmi bir açıklama gelmedi. Ancak bölgedeki hava trafiği kontrol merkezlerinin alarm durumuna geçtiği ve olaya müdahale için hazırlık yapıldığı öğrenildi.
Erbil'den Ayrılan Son Uçak ve Bölgesel Çekilme
Aynı gün, Irak'ın kuzeyindeki Erbil kentinden ayrılan son uçağın da bölgeden ayrıldığı bildirildi. Bu uçuşun, son dönemde artan gerilim nedeniyle bazı ülkelerin personelini tahliye etmesi kapsamında gerçekleştiği değerlendiriliyor. Erbil, uzun süredir bölgesel güçlerin ve uluslararası aktörlerin dikkatinde olan bir nokta. Son 25 yılda Irak'ın kuzeyinde yaşanan gelişmeler, zaman zaman hava sahasının kapanmasına ve uçuşların iptaline yol açtı.
Uzmanlar, Erbil'den ayrılan son uçağın sembolik bir öneme sahip olduğunu, bunun bölgedeki askeri ve siyasi varlığın azaldığına işaret edebileceğini söylüyor. Ancak bu tür çekilmelerin her zaman gerilimin düşeceği anlamına gelmediğini, aksine yeni bir operasyonun habercisi olabileceğini de ekliyorlar.
Mekke ve Kabe'ye Yönelik Tehditler
Bu gelişmeler yaşanırken, Husilerin Mekke'ye füze atması durumunda İsrail'in Kabe'ye yönelik olası adımları tartışılıyor. Bölgedeki bazı kaynaklar, bu tür bir senaryonun hem dini hem de siyasi açıdan büyük bir krize yol açacağını belirtiyor. Suudi Arabistan'ın hava savunma sistemleri, geçmişte Husiler tarafından atılan füzeleri engellemişti. Ancak Kabe gibi kutsal bir bölgeye yönelik herhangi bir saldırı girişimi, İslam dünyasında geniş yankı uyandıracaktır.
İsrail'in böyle bir durumda nasıl bir tepki vereceği ise belirsiz. Uzmanlar, İsrail'in doğrudan Kabe'yi hedef almasının akıl dışı olacağını, ancak bölgedeki vekil güçler üzerinden misilleme yapabileceğini ifade ediyor. Son 25 yılda İsrail ve Suudi Arabistan arasındaki ilişkiler inişli çıkışlı bir seyir izledi. Her iki ülke de İran'ın bölgedeki etkisine karşı ortak bir duruş sergilemeye çalıştı.
Son 25 Yılda Benzer Olaylar
2000'li yılların başından itibaren Ortadoğu'da hava sahası ihlalleri ve kaçırılma sinyalleri sıkça yaşandı. 2001'deki 11 Eylül saldırılarından sonra uçak kaçırma kodları daha sık kullanılır hale geldi. 2014'te IŞİD'in Musul'u ele geçirmesiyle bölgede uçuş güvenliği ciddi şekilde sarsıldı. 2017'de Katar krizi sırasında birçok uçak rotasını değiştirmek zorunda kaldı. 2019'da Husilerin Suudi Aramco tesislerine düzenlediği saldırılar, hava sahası güvenliğini yeniden gündeme getirdi.
Son yıllarda ise İsrail ile Arap ülkeleri arasındaki normalleşme süreci, hava sahası kullanımını kısmen rahatlattı. Ancak 2023'teki Gazze çatışmaları ve ardından gelen gelişmeler, bölgedeki tansiyonu yeniden yükseltti. Bugün yaşanan olaylar, bu tansiyonun bir yansıması olarak görülüyor.
Bağımsız Değerlendirme
Ortadoğu'da her uçuş, sadece bir yolculuk değil aynı zamanda bir siyasi mesaj taşıyor. Erbil'den ayrılan son uçak ve Suudi hava sahasındaki kaçırılma sinyali, bölgedeki güç dengelerinin ne kadar kırılgan olduğunu gösteriyor. Husilerin Mekke'ye füze atması gibi bir senaryo, sadece Suudi Arabistan'ı değil tüm İslam dünyasını etkiler. İsrail'in Kabe'ye yönelik bir eylemi ise düşünülemez bile. Bu nedenle, tarafların sağduyulu davranması ve gerilimi düşürecek adımlar atması gerekiyor. Aksi halde, son 25 yılda olduğu gibi, bölge yeni bir kaos dönemine sürüklenebilir.
