Aydın'ın Kuşadası ilçesinde yetişen ve bilimsel adı Rhaponticoides mykalea olan endemik Tülüşah çiçeği (yöresel adıyla Aydın Gaşağı) bu yıl da açtı. Yetkililer, bu nadide bitkiyi koparmanın 699 bin 245 lira idari para cezasıyla cezalandırıldığını hatırlatarak vatandaşları uyarıyor. Tülüşah, yalnızca Kuşadası çevresindeki makilik alanlarda yetişiyor ve her yıl mayıs-haziran aylarında mor renkli çiçeklerini sergiliyor.
Koparmanın cezası 699 bin TL
Doğa Koruma ve Milli Parklar Şube Müdürlüğü yetkilileri, Tülüşah'ın Biyolojik Çeşitliliği İzleme ve Koruma projesi kapsamında koruma altına alındığını belirtiyor. 2872 sayılı Çevre Kanunu'na göre endemik bir türü koparmak 699 bin 245 lira ceza öngörüyor. Bu rakam, yıl içinde güncellenen yeniden değerleme oranına göre artabiliyor. Ceza, çiçeği koparan kişiye doğrudan uygulanıyor ve para cezası dışında kamu davası açılabiliyor.
Biyolojik çeşitlilik için kritik
Ege Üniversitesi Botanik Anabilim Dalı öğretim üyeleri, Tülüşah'ın ekosistem için taşıdığı öneme dikkat çekiyor. Bitki, tohumlarıyla toprağı güçlendiriyor ve bölgeye özgü bazı böcek türlerine besin sağlıyor. Aşırı toplama, otlatma ve yapılaşma nedeniyle doğal yaşam alanı daralan tür, IUCN kırmızı listesinde de yer alıyor. Kuşadası Belediyesi, çiçeğin tanıtımı için her yıl etkinlikler düzenliyor ancak asıl korumanın sahadaki denetimlerle mümkün olduğu vurgulanıyor.
Yasa dışı toplama devam ediyor
Kuşadası'nda geçtiğimiz yıllarda çiçeği koparan üç kişiye ceza kesildi. Bu yıl ise henüz resmi bir ihlal tespit edilmedi. Yetkililer, "Vatandaşlarımız bu çiçeğin fotoğrafını çekmekle kalmalı, koparmamalı. Zaten uzun süre vazoda dayanmıyor, birkaç saat içinde soluyor. Ama doğada bırakıldığında onlarca kez tohum verebiliyor" şeklinde uyarıyor. Doğa fotoğrafçıları da çiçeğin makro çekimleri için ideal bir tür olduğunu belirtiyor.
Endemik türlerin korunması, yalnızca Türkiye için değil küresel biyolojik çeşitlilik için de hayati önem taşıyor. Kuşadası gibi turizm bölgelerinde bilinçlendirme çalışmaları artırılmalı, yaptırımların caydırıcılığı kadar eğitim de ön planda tutulmalıdır. Tülüşah gibi endemik bitkileri koruyarak, gelecek nesillere bu eşsiz doğal mirası aktarmak mümkün olacaktır.
