Trump yönetimi, Suriye'nin ABD'nin 'Teröre Destek Veren Ülkeler' listesinden çıkarılması yönündeki niyetini Kongre'ye resmen bildirdi. Kararın yürürlüğe girmesi için 45 günlük inceleme süreci başlatıldı. Bu süreçte Kongre'nin itiraz etmemesi halinde Suriye, yaklaşık 45 yıl aradan sonra listeden çıkarılmış olacak.
Arka plan ve nedenler
Suriye, 1979 yılında ABD tarafından 'Teröre Destek Veren Ülkeler' listesine alınmıştı. Bu liste, ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından belirlenen ve terörizme destek verdiği tespit edilen ülkeleri kapsıyor. Listedeki ülkeler, silah satışı yasağı, ekonomik yaptırımlar ve ABD'nin uluslararası finans kuruluşlarındaki desteğinin kısıtlanması gibi ağır yaptırımlarla karşı karşıya kalıyor.
Kararın arkasında, Suriye'deki iç savaşın ardından ülkenin yeniden imarı ve bölgesel istikrarın sağlanması amacıyla ABD'nin Suriye ile ilişkilerini normalleştirme isteği olduğu belirtiliyor. Ayrıca, Suriye'nin Rusya ve İran ile olan yakın ilişkileri, ABD'nin bu ülkelerle rekabetinde stratejik bir hamle olarak da değerlendiriliyor.
Tepkiler ve olası etkiler
Kongre'deki bazı Cumhuriyetçi ve Demokrat üyeler, karara tepki gösterdi. Özellikle Suriye'nin Beşar Esad rejiminin insan hakları ihlalleri ve kimyasal silah kullanımı hatırlatılarak, listeden çıkarmanın erken olduğu savunuluyor. Buna karşılık, Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, Suriye'nin terörle mücadelede iş birliği yapmaya başladığı ve bu adımın diplomatik angajmanı teşvik edeceği ifade edildi.
Uzmanlar, listeden çıkarmanın Suriye ekonomisine kısmi bir rahatlama getirebileceğini, ancak ABD yaptırımlarının büyük kısmının başka yasal dayanaklarla devam ettiğini belirtiyor. Özellikle, ABD'nin Suriye'ye uyguladığı 'Sesar' yaptırımları halen yürürlükte. Dolayısıyla, bu adım sembolik olmakla birlikte, pratikte sınırlı bir etki yaratacak.
Karar, Orta Doğu'da dengeleri değiştirebilir. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ABD müttefikleri, Esad rejimiyle normalleşme sürecini hızlandırmıştı. ABD'nin bu adımı, bölgedeki normalleşme dalgasını güçlendirebilir. Öte yandan, İsrail ve Türkiye, Suriye'nin terör listesinden çıkarılmasına temkinli yaklaşıyor.
45 günlük inceleme sürecinde Kongre'nin ortak bir kararla bu adımı engellemesi mümkün. Ancak mevcut siyasi ortamda böyle bir girişimin başarılı olması zor görünüyor. Kararın önümüzdeki haftalarda netleşmesi bekleniyor.
