İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD Başkanı Donald Trump'ı kızdırma riskini göze alarak, Gazze'deki ateşkesi ilerletmeye yönelik son planını reddetti. Bu hamle, İsrail seçimlerine üç aydan az bir süre kala iç siyasi baskılara boyun eğdiği şeklinde yorumlandı. Netanyahu'nun bu tutumu, Trump yönetiminin ateşkes çabalarını baltalarken, 'mutlak zafer' hedefini de giderek imkansız hale getiriyor.
Netanyahu'nun İç Siyasi Hesapları
Netanyahu'nun Trump'ın planını reddetmesinin arkasında, koalisyon hükümetindeki aşırı sağcı ortakların baskısı olduğu belirtiliyor. Seçimlere kısa bir süre kala, sağ tabanını memnun etme çabası, uluslararası baskıların önüne geçmiş durumda. Eski savunma bakanlarından biri, Netanyahu'nun bu kararının “seçim yatırımı” olduğunu ve gerçek bir güvenlik stratejisinden ziyade oy kaygısı taşıdığını ifade etti.
Trump'ın Planı ve Reddedilme Nedenleri
Trump'ın planı, kademeli ateşkes ve esir takası öngörüyordu. Plan, Hamas'ın elindeki İsrailli rehinelerin serbest bırakılmasını ve ardından kalıcı bir ateşkesin sağlanmasını içeriyordu. Ancak Netanyahu, Hamas'ın tamamen silahsızlandırılması konusunda ısrar ederek planı reddetti. Bu tutum, Uluslararası toplumun tepkisini çekerken, Gazze'deki insani krizin daha da derinleşmesine neden oluyor.
Uluslararası Tepkiler ve Bölgesel Yansımalar
Netanyahu'nun kararı, Mısır ve Katar'ın arabuluculuk çabalarını da olumsuz etkiledi. Her iki ülke de ateşkesin sağlanması için yoğun diplomatik mesai harcıyordu. Bölgesel uzmanlar, ABD'nin ateşkes konusundaki kararlılığının sorgulanmaya başladığını, bunun da İsrail'in elini zayıflattığını savunuyor. Ayrıca, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri, taraflara derhal ateşkes çağrısında bulunarak, “diplomasi için hâlâ bir pencere olduğunu” vurguladı.
İsrail Savunma Kuvvetleri'nin Tutumu
İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF) içinde de ateşkes konusunda görüş ayrılıkları yaşanıyor. Bazı üst düzey komutanlar, askeri baskının sürdürülmesinin Hamas'ı zayıflatacağını düşünürken, diğerleri ise bu durumun sivil kayıpları artırdığını ve İsrail'in uluslararası alandaki itibarını zedelediğini belirtiyor. Özellikle son günlerde Gazze'de artan sivil ölümler, IDF'nin stratejisini gözden geçirmesi gerektiği yönünde tartışmalara yol açtı.
Seçimlere Giderken Netanyahu'nun Stratejisi
Netanyahu, seçim kampanyasında güvenlik ve “mutlak zafer” söylemini ön plana çıkarıyor. Ancak bu söylemin artık gerçekçi olmadığını düşünenlerin sayısı artıyor. Analistler, Netanyahu'nun bu tutumunun, seçimlerde oy kaybına neden olabileceğini çünkü toplumun savaş yorgunu olduğunu ve ekonomik sorunların öne çıktığını belirtiyor. Öte yandan Netanyahu, aşırı sağ partilerin desteğini kaybetmemek için taviz vermek zorunda olduğunun farkında.
Trump'ın Tepkisi ve ABD-İsrail İlişkilerindeki Gerilim
Trump'ın, Netanyahu'nun planını reddetmesine öfkeli olduğu ve bunun iki ülke arasındaki ilişkileri olumsuz etkileyebileceği konuşuluyor. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamalarda, “Hayal kırıklığı yaratan bir gelişme” ifadesi kullanıldı. Bazı uzmanlar, bu durumun Trump'ın Orta Doğu politikasında bir kırılma noktası olabileceğini ve ABD'nin bölgedeki etkisinin azalabileceğini öne sürüyor.
Bağımsız Değerlendirme: 'Mutlak Zafer' Hayali
Netanyahu'nun ‘mutlak zafer’ söylemi, Gazze'deki gerçeklerle örtüşmüyor. Hamas'ın tamamen silahsızlandırılması ve yok edilmesi, mevcut koşullarda askeri ve siyasi olarak mümkün görünmüyor. İsrail'in güvenliğini sağlamak için tek yol, iki devletli çözüm çerçevesinde müzakereleri yeniden başlatmak ve uluslararası toplumun desteğini almaktır. Netanyahu'nun iç siyasi kaygıları, ülkesini uluslararası yalnızlığa sürüklerken, bölgesel istikrarı da tehdit ediyor. Bu gidişle, ‘mutlak zafer’ sadece bir hayal olarak kalacak gibi görünüyor.
