ABD Başkanı Donald Trump, sürpriz bir açıklama yaparak İran ile nükleer anlaşmanın yarın imzalanacağını duyurdu. Trump, Beyaz Saray'da gazetecilere yaptığı kısa açıklamada, 'İran'la anlaşma yarın imzalanacak. Bu, bölge için tarihi bir adım olacak' ifadelerini kullandı. Anlaşmanın detayları henüz resmi olarak paylaşılmazken, diplomatik kaynaklar görüşmelerin son aşamaya geldiğini belirtiyor.
Anlaşmanın Kapsamı ve Beklentiler
Uzmanlara göre anlaşma, İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini sınırlandırmasını ve uluslararası denetimlere izin vermesini içerecek. Karşılığında ise İran'a yönelik ekonomik yaptırımların kademeli olarak kaldırılması planlanıyor. Trump yönetimi, daha önce 2015 yılında imzalanan ve ABD'nin 2018'de çekildiği nükleer anlaşmanın yerine daha kapsamlı bir metin üzerinde çalıştıklarını duyurmuştu.
Uluslararası Tepkiler
Anlaşma haberi, uluslararası kamuoyunda farklı yankılar uyandırdı. İran Dışişleri Bakanlığı henüz resmi bir açıklama yapmazken, üst düzey bir İranlı yetkili anlaşmayı 'ülkenin çıkarlarını koruyan adil bir metin' olarak nitelendirdi. Avrupa Birliği, anlaşmayı memnuniyetle karşılarken, İsrail ve Suudi Arabistan'dan temkinli tepkiler geldi. İsrail Başbakanı, 'İran'ın nükleer programını tamamen durdurmadığı hiçbir anlaşmayı kabul etmeyeceklerini' söyledi.
Geçmiş ve Bağlam
2015 yılında imzalanan Kapsamlı Ortak Eylem Planı (KOEP), İran'ın nükleer programını kısıtlamış ancak Trump'ın 2018'de anlaşmadan çekilmesi ve yeniden yaptırım uygulamasıyla rafa kalkmıştı. İran da yaptırımlara karşılık uranyum zenginleştirme seviyesini yükseltmişti. Son iki yıldır devam eden müzakerelerde, Biden yönetiminin ardından Trump'ın yeniden başkan seçilmesiyle süreç hız kazanmıştı. Anlaşmanın imzalanması, Orta Doğu'da tansiyonu düşürebilir ve küresel enerji piyasalarını etkileyebilir.
Anlaşmanın yarın imzalanması beklenirken, metnin içeriği ve uygulama takvimi merak konusu. Uzmanlar, anlaşmanın başarısının denetim mekanizmalarına ve tarafların taahhütlerine bağlı olduğunu vurguluyor. Bölgesel güç dengesini yeniden şekillendirebilecek bu gelişme, önümüzdeki günlerde dünya gündemini meşgul edecek gibi görünüyor.
