Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu'nda, suça sürüklenen çocuklara yönelik düzenlemeler içeren Çocuk Koruma Kanunu Teklifi'nin 6 maddesi daha kabul edildi. Kabul edilen maddelerle birlikte, özellikle Aile Hukuku kapsamındaki cezalarda önemli artışlar öngörülüyor. Teklifin geneli üzerindeki görüşmeler devam ederken, muhalefet şerhleri ve tartışmalar sürüyor.
Kabul edilen maddeler neler içeriyor?
Genel Kurul'da kabul edilen maddelere göre, çocukların korunmasına yönelik tedbirlerin kapsamı genişletilirken, aile içi şiddet ve ihmal vakalarında uygulanacak yaptırımlar ağırlaştırılıyor. Özellikle Aile Hukuku'ndan doğan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda verilecek cezalar artırılıyor. Örneğin, nafaka ödemeyen ebeveynlere verilen hapis cezası süreleri yükseltiliyor; ayrıca çocuğun kişisel ilişki kurmasını engelleyen tarafa da caydırıcı cezalar getiriliyor.
Teklifin bir diğer dikkat çeken maddesi ise, suça sürüklenen çocukların yargılama sürecinde adli görüşme odalarının daha etkin kullanılmasını zorunlu kılıyor. Bu kapsamda, çocuğun beyanının alınması sırasında uzman psikolog veya pedagogların hazır bulunması hükmü güçlendiriliyor. Ayrıca, çocuklara yönelik cinsel istismar suçlarında zamanaşımı süresi uzatılarak mağdurların şikâyet hakkı kolaylaştırılıyor.
Muhalefetten eleştiriler
Muhalefet milletvekilleri, görüşmeler sırasında teklifin çocukları korumaktan çok cezai yaptırımlara odaklandığını savundu. CHP, HDP ve İYİ Parti grupları adına söz alan vekiller, özellikle Aile Hukuku'ndaki ceza artışlarının, mağdur çocukların aileleriyle yaşadığı sorunları derinleştirebileceğini ve onarıcı adalet mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini dile getirdi. Ayrıca, teklifin içerdiği bazı maddelerin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi'ne taşınacağı ifade ediliyor.
AK Parti kanadı ise yaptığı açıklamalarda, düzenlemenin çocukların yüksek yararını gözettiğini, cezaların artırılmasının caydırıcılığı artıracağını ve suça sürüklenen çocukların yeniden topluma kazandırılmasına yönelik rehabilitasyon hizmetlerine ağırlık verileceğini belirtti. Adalet Bakanlığı yetkilileri, teklifin yasalaşması halinde mevcut uygulamalara kıyasla çocuk mahkemelerinin iş yükünde azalma ve uzlaştırma mekanizmalarının daha etkin kullanılacağını öngörüyor.
Yasal süreç ve beklentiler
Çocuk Koruma Kanunu Teklifi, ilk olarak 2023 yılında hazırlanmış ve TBMM Adalet Komisyonu'nda görüşülmüştü. Komisyonda yapılan değişikliklerle birlikte Genel Kurul'a sevk edilen teklifin, önümüzdeki günlerde görüşmelerine devam edilmesi bekleniyor. Teklifin yasalaşması halinde, Türkiye'de çocuk adalet sistemi köklü bir değişim geçirecek. Uzmanlar, özellikle suça sürüklenen çocukların tutuklanması yerine alternatif tedbirlerin yaygınlaştırılması gerektiğini vurgularken, teklifin bu konudaki eksiklerinin giderilmesini talep ediyor.
Öte yandan, çocuk hakları alanında çalışan sivil toplum örgütleri, teklifin çocukların beyanına verilen önemi artırmasını olumlu karşılıyor ancak cezai yaptırımların eğitim ve sosyal destek hizmetleriyle desteklenmesi gerektiğinin altını çiziyor. Çocukların maruz kaldığı istismar ve ihmallerin önlenmesi için ailelere yönelik farkındalık eğitimlerinin zorunlu hale getirilmesi öneriliyor.
Meclis gündeminde yoğun bir şekilde yer alan teklifin, tüm tarafların katılımıyla ortak bir mutabakatla yasalaşması, çocukların geleceği açısından kritik önem taşıyor. Yasalaşması halinde, uygulamanın ne kadar etkili olacağı, merakla beklenen bir konu olmayı sürdürüyor.
