İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, İngiltere'nin işgal altındaki Batı Şeria'daki yasa dışı İsrail yerleşimlerinden gelen mallara yönelik yaptırım kararı almaya hazırlandığı haberleri üzerine, İngiltere'nin İsrail Büyükelçisi Simon Walters'ın derhal sınır dışı edilmesi çağrısında bulundu. Smotrich, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Londra'nın söz konusu adımının kabul edilemez olduğunu savunarak, büyükelçinin istenmeyen kişi ilan edilmesi gerektiğini öne sürdü.
Yaptırım hazırlığı ve Smotrich'in tepkisi
İngiltere'nin, Batı Şeria'daki yasa dışı yerleşimlerle bağlantılı şirketlere veya ürünlere yönelik ticari kısıtlamalar getirmeyi planladığı iddia edildi. Bu haberlerin ardından Smotrich, İngiliz hükümetini sert bir dille eleştirdi. Smotrich, "İngiltere, İsrail'e karşı düşmanca bir tutum sergiliyorsa, büyükelçisinin burada işi yok" ifadelerini kullandı. Ayrıca, İngiltere'nin kararının uluslararası hukuka aykırı olduğunu ve İsrail'in egemenlik haklarını ihlal ettiğini savundu.
Smotrich'in çağrısı, İsrail hükümeti içinde de tartışma yarattı. Aşırı sağcı kanadın destek verdiği açıklamaya karşı, bazı bakanlar ve diplomatik kaynaklar, böyle bir adımın İsrail-İngiltere ilişkilerini daha da gerilmesine yol açacağı uyarısında bulundu. İsrail Dışişleri Bakanlığı'ndan henüz resmi bir açıklama gelmedi.
İngiltere'nin olası yaptırım adımı ve uluslararası bağlam
İngiltere, son dönemde Batı Şeria'daki yerleşim faaliyetlerine yönelik eleştirilerini artırmış durumda. Londra yönetimi, uluslararası hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle yerleşimlerden gelen ürünlere yönelik etiketleme kurallarını sıkılaştırmayı ve bazı şirketlere yaptırım uygulamayı değerlendiriyor. Avrupa Birliği de benzer adımlar atmış, yerleşim ürünlerinin ayrı etiketlenmesini zorunlu kılmıştı. İngiltere'nin olası kararı, İsrail'in en yakın müttefiklerinden biri olan Londra ile ilişkilerde yeni bir kriz kapısı aralayabilir.
İsrail, 1967'den bu yana Batı Şeria'yı işgal altında tutuyor ve burada inşa edilen tüm yerleşimleri yasa dışı sayılıyor. Uluslararası toplum, yerleşimleri barış sürecinin önündeki en büyük engel olarak görüyor. Smotrich ise yerleşim karşıtı her adımı İsrail'e yönelik bir saldırı olarak nitelendiriyor.
Diplomatik gerilimin olası sonuçları
Smotrich'in sınır dışı çağrısı, İsrail ile İngiltere arasındaki diplomatik ilişkilerde tansiyonu yükseltti. İngiltere'nin İsrail Büyükelçisi Simon Walters, henüz konuya ilişkin bir açıklama yapmadı. İngiliz hükümeti ise yaptırım haberlerini doğrulamadı. Uzmanlar, İngiltere'nin geri adım atması durumunda İsrail'in sertleşebileceğini, aksi halde büyükelçinin sınır dışı edilmesi gibi bir adımın NATO müttefikleri arasında benzeri görülmemiş bir kriz yaratacağını belirtiyor.
Smotrich, geçmişte de Filistinlilere yönelik sert açıklamalarıyla gündeme gelmiş, yerleşim genişlemesini savunmuştu. Bu son çıkışı, İsrail'in Batılı müttefikleriyle yaşadığı diplomatik izolasyonun bir göstergesi olarak yorumlanıyor. İngiltere'nin atacağı adım, sadece ikili ilişkileri değil, aynı zamanda Orta Doğu barış sürecini de etkileyebilir.
Sonuç olarak, İsrailli bir bakanın yabancı bir büyükelçiyi sınır dışı etme çağrısı, diplomatik teamüllere aykırı bir tırmanma olarak değerlendiriliyor. İngiltere'nin yaptırım kararını açıklaması halinde, İsrail'in nasıl bir karşılık vereceği belirsizliğini koruyor. Uluslararası hukuk açısından yerleşimler yasa dışı olsa da, bu tür çağrılar bölgesel istikrarı daha da kırılgan hale getirebilir.
