Şırnak'ın İdil ilçesine bağlı Mağara köyü, 1990'lı yıllarda terör örgütü PKK'nın saldırıları nedeniyle Ezidiler tarafından terk edilmişti. Yıllar sonra köye dönüşler başladı. Devlet tarafından yürütülen alt ve üst yapı çalışmaları sayesinde köy, modern yaşam konforuna kavuştu. Köye ilk dönenlerden Nusrettin Genç, kendisiyle birlikte şu ana kadar 20 kişinin daha dönüş yapacağını söyledi.
Köye dönüş süreci nasıl başladı?
Mağara köyü, Ezidilerin yoğun olarak yaşadığı bir yerleşim yeriydi. 1990'lı yıllarda PKK'nın bölgedeki şiddet eylemleri sonucu köy tamamen boşaltıldı. Uzun yıllar boyunca kimsenin yaşamadığı köyde, güvenlik durumunun iyileşmesiyle birlikte dönüş sinyalleri geldi. İçişleri Bakanlığı koordinasyonunda köyde altyapı, yol, su ve elektrik çalışmaları tamamlandı. Evler onarıldı, sosyal alanlar oluşturuldu.
İlk dönen Nusrettin Genç anlatıyor
Köye ilk dönen isim olan Nusrettin Genç, dönüş hikayesini şöyle anlattı: "1993 yılında köyü terk etmek zorunda kaldık. Yıllarca hasretle bekledik. Devletimizin desteğiyle köyümüze geri döndük. Şu anda 20 kişiyle daha irtibatımız var, onlar da en kısa sürede dönecek. Köyümüz eski günlerine kavuşuyor." Genç, köydeki yeniliklerden duyduğu memnuniyeti dile getirirken, diğer Ezidilerin de dönmesini beklediklerini söyledi.
Bölgede yapılan yatırımlar
Mağara köyünde yapılan çalışmalar kapsamında, köy içi yollar asfaltlandı, içme suyu şebekesi yenilendi, elektrik hatları modernize edildi. Ayrıca köy camisi ibadete açıldı, okul binası tadilattan geçti. Tarım ve hayvancılığın canlandırılması için de projeler hazırlanıyor. Köy muhtarlığı tarafından yapılan açıklamada, dönüşlerin devam etmesi için gerekli tüm altyapının tamamlandığı belirtildi.
Ezidilerin Türkiye'deki varlığı
Ezidiler, çoğunlukla Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yaşayan, kendine özgü dini inançları olan bir topluluktur. Türkiye'de en yoğun olarak Şırnak, Batman, Mardin ve Diyarbakır'da yaşarlar. 1990'lı yıllarda yaşanan çatışmalar nedeniyle birçok Ezidi köyü boşaltılmıştı. Son yıllarda güvenlik ortamının iyileşmesiyle birlikte bazı köylere dönüşler başladı. Mağara köyü de bunlardan biri oldu.
Dönüşlerin bölgeye etkisi
Uzmanlar, Ezidilerin köylerine dönmesinin bölge ekonomisine ve sosyal yapısına olumlu katkı sağlayacağını belirtiyor. Tarım ve hayvancılık başta olmak üzere yerel üretimin canlanması bekleniyor. Aynı zamanda kültürel çeşitliliğin korunması açısından da bu dönüşler önem taşıyor. Mağara köyünde dönüşlerin önümüzdeki aylarda daha da artması bekleniyor.
