Venezuela'da 39 saniye arayla meydana gelen 7,2 ve 7,5 büyüklüğündeki iki deprem, bölgede büyük yıkıma yol açtı. Şu ana kadar 164 kişinin hayatını kaybettiği, 971 kişinin yaralandığı depremlerle ilgili değerlendirmelerde bulunan Prof. Dr. Şener Üşümezsoy, yaşanan kırılma sürecinin Türkiye'deki 17 Ağustos 1999 ve 6 Şubat 2023 depremleriyle benzerlik taşıdığını söyledi. Üşümezsoy, bu tür ardışık büyük depremlerin belirli bir fay mekanizmasının sonucu olduğunu vurguladı.
Uzman isimden çarpıcı benzetme
Prof. Dr. Şener Üşümezsoy, Venezuela'da yaşanan depremlerin, aynı fay hattı üzerinde birbirini tetikleyen iki büyük kırılma olduğunu ifade etti. İlk depremin ardından 39 saniye sonra meydana gelen ikinci depremin, aynı fayın daha büyük bir segmentini kırdığını belirten Üşümezsoy, bu durumun Türkiye'deki 1999 Gölcük depremi ve 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerde de görüldüğünü hatırlattı. "17 Ağustos depreminde de önce 7,4 büyüklüğünde bir deprem oldu, ardından 7,2 büyüklüğünde bir deprem daha meydana gelmişti. 6 Şubat'ta da önce 7,7, sonra 7,6 büyüklüğünde depremler yaşandı. Venezuela'daki süreç bilimsel olarak bununla aynıdır" dedi.
Bilimsel değerlendirme ve uyarı
Üşümezsoy, bu tür ikili depremlerin genellikle büyük fay hatlarının farklı segmentlerinin ardışık olarak kırılmasıyla oluştuğunu belirterek, "Bu bilimsel bir gerçektir. Venezuela'daki depremler, Karayip levhası ile Güney Amerika levhası arasındaki sıkışmanın bir sonucudur. Aynı şekilde Türkiye'de de Anadolu levhası ile Arap levhası arasındaki sıkışma büyük depremlere yol açmaktadır" dedi. Depremlerin büyüklüklerine rağmen can kaybının sınırlı olmasının, bölgedeki yapı stoku ve erken uyarı sistemleriyle ilgili olabileceğini de sözlerine ekledi.
Venezuela'daki durum ve uluslararası yardım
Venezuela'da depremlerin ardından arama kurtarma çalışmaları devam ederken, uluslararası yardım çağrıları yapılıyor. Başta Kolombiya ve Brezilya olmak üzere çevre ülkeler ekip ve malzeme desteği gönderirken, Türkiye de AFAD aracılığıyla yardım teklifinde bulundu. Bölgede artçı sarsıntılar sürerken, yetkililer hasar tespit çalışmalarının yoğunlaştığını bildiriyor. Depremlerin ardından ülkenin kuzeybatı kesimlerinde bazı kıyı bölgelerinde tsunami uyarıları yapılmış, ancak daha sonra iptal edilmişti.
Deprem gerçeği ve yapılması gerekenler
Venezuela'daki depremler, dünyanın herhangi bir noktasında büyük fay hatlarının varlığının ne kadar önemli olduğunu bir kez daha gösterdi. Türkiye gibi deprem kuşağında yer alan ülkelerin, bu tür olaylardan ders çıkararak yapı stokunu güçlendirmesi, erken uyarı sistemlerini geliştirmesi ve toplumu bilinçlendirmesi gerekiyor. Prof. Dr. Üşümezsoy'un da vurguladığı gibi, bilimsel veriler ışığında depremlere hazırlıklı olmak, can kayıplarını azaltmanın en önemli yoludur.
