Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde revizyon hazırlığı yapıldığına ilişkin kulisler giderek güçleniyor. Konuyla ilgili Cumhuriyet'e özel değerlendirmelerde bulunan Sosyolog Semih Turan, mevcut sistemin sürdürülebilirliği konusunda önemli tespitlerde bulundu. Turan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın artık yüzde 50+1 oy alma potansiyelinin görülmediğini, bu durumun iktidarı yeni arayışlara yönelttiğini söyledi.
Sistem Değişikliği Sinyalleri
Son dönemde siyasi kulislerde, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde köklü değişikliklere gidileceğine dair iddialar dolaşıyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın başkanlığında gerçekleştirilen üst düzey toplantılarda, mevcut sistemin aksayan yönlerinin masaya yatırıldığı öne sürülüyor. Özellikle seçim barajı ve ittifak sistemi üzerinde yoğunlaşan tartışmalarda, yeni bir modelin Türkiye'nin gündemine gelebileceği konuşuluyor.
Edinilen bilgilere göre, Ankara'daki pek çok bürokrat ve siyasi parti temsilcisi, sistemin yeniden tasarlanmasına yönelik hazırlıkların olduğunu doğruluyor. Ancak bu hazırlıkların perde arkasında, Erdoğan'ın 2023 seçimlerinde yaşadığı zorlu sürecin etkili olduğu yorumları yapılıyor. Cumhur İttifakı'nın oy oranındaki düşüş, iktidarın seçim güvenliğini artıracak yasal düzenlemeleri gündeme taşımış durumda.
Erdoğan'ın Oyu ve Yeni Arayışlar
Semih Turan, Erdoğan'ın mevcut siyasi tablodaki konumunu analiz ederken, dikkat çekici ifadeler kullandı:
"Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın oy potansiyeli son seçimlerde belirgin bir şekilde düşüş gösterdi. Artık yüzde 50+1'i yakalamasının çok zor olduğu herkes tarafından görülüyor. Bu durum, iktidarı sistem değişikliği arayışına itti. Seçim ittifakları ve baraj düzenlemeleri üzerinden yapılacak hamlelerle, azınlık oy oranıyla iktidarın sürdürülebilmesi hedefleniyor."
Turan'a göre, yeni sistem arayışlarında iki ana senaryo öne çıkıyor: İlk senaryo, Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turda salt çoğunluğa göre yapılması ve parlamentoda güçlü partilerin koalisyon kurması; ikinci senaryo ise başkanlık sisteminin daha da güçlendirilerek tek başına karar alma mekanizmalarının artırılması. Her iki senaryonun da mevcut iktidarın elini güçlendirecek şekilde kurgulandığı belirtiliyor.
Muhalefetin Tepkisi
Muhalefet cephesinde ise sistem değişikliği iddialarına yönelik sert tepkiler var. CHP Sözcüsü Faik Öztrak, yaptığı açıklamada, "Cumhurbaşkanı Erdoğan, seçim kaybetme korkusuyla ülkenin yönetim sistemini değiştirmeye çalışıyor. Bu, meşruiyet krizini derinleştirmekten başka bir işe yaramaz" ifadelerini kullandı. İYİ Parti'den de benzer açıklamalar gelirken, sistem revizyonunun ancak toplumsal mutabakatla ve mecliste geniş katılımla yapılabileceği vurgulanıyor.
Geçmişten Bugüne Sistem Tartışmaları
Türkiye, 2017 referandumuyla parlamenter sistemden Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçmişti. Bu geçiş, o dönemde yoğun tartışmalara neden olmuş, muhalefet "tek adam rejimi" uyarılarında bulunmuştu. İlk uygulama dönemi olan 2018-2023 arasında, sistemin avantaj ve dezavantajları çeşitli platformlarda ele alındı. Ekonomik krizler ve yönetimdeki aksaklıklar, sistemin eleştirilmesine yol açtı.
2023 seçimlerinde Cumhur İttifakı'nın oy oranındaki düşüş, bu eleştirileri haklı çıkarır nitelikteydi. Seçim sonuçları, Erdoğan'ın yüzde 50+1'i ancak ittifak ortakları ve küçük partilerin desteğiyle elde edebildiğini gösterdi. Bu tablo, iktidarın gelecekteki seçimlerde daha zorlu bir süreçle karşılaşacağının habercisi olarak yorumlanıyor.
Uzmanlar, yapılacak her türlü sistem değişikliğinin toplumsal mutabakatla ve demokratik katılımla hayata geçirilmesi gerektiğinin altını çiziyor. Aksi takdirde, siyasi krizlerin derinleşerek ülkeyi daha da istikrarsızlaştırabileceği konusunda uyarıyorlar.
Sosyolog Semih Turan, haberin sonunda şu değerlendirmeyi yapıyor: "Türkiye'nin yakın tarihi, sistem tartışmalarının ne kadar kutuplaştırıcı olabileceğini gösterdi. Bu süreçte siyasi aktörlerin ortak akıl etrafında buluşması, ülkenin geleceği açısından büyük önem taşıyor."
