Reges Elektrik Yönetim Kurulu Üyesi Dr. Cansu Ünal Öngören, elektrik piyasasında yeni uygulamaya giren saatlik mahsuplaşma sisteminin öz tüketim amaçlı yenilenebilir enerji yatırımlarında yavaşlamaya yol açabileceğini belirtti. Öngören, yatırımcıların karar süreçlerinde belirsizliğe neden olan düzenlemenin, özellikle çatı tipi güneş enerjisi projelerini olumsuz etkileyebileceğini ifade etti.
Yatırımcı Kararları Üzerinde Etkili
Dr. Cansu Ünal Öngören, saatlik mahsuplaşmanın, üretilen elektriğin tüketimle eşleştirilmesini saat bazında zorunlu kıldığını hatırlatarak, bu durumun öz tüketim yatırımlarının geri ödeme sürelerini uzatabileceğini dile getirdi. Öngören, "Yeni sistem, yatırımcıların uzun vadeli planlamalarını yeniden gözden geçirmesine neden oluyor. Özellikle küçük ve orta ölçekli yatırımcılar, saatlik mahsuplaşma nedeniyle oluşan gelir belirsizliği karşısında daha temkinli davranıyor" dedi.
Öngören'in değerlendirmelerine göre, saatlik mahsuplaşma uygulaması, yenilenebilir enerji üretiminin arz ve talep dengesi içinde daha verimli kullanılmasını hedefliyor. Ancak Öngören, bu hedefin öz tüketim yatırımlarının önündeki en büyük engellerden biri haline gelebileceği uyarısında bulundu. Özellikle güneş enerjisi gibi değişken üretim kapasitesine sahip kaynaklarda, üretim ile tüketim arasındaki saatlik uyumsuzluk, yatırımcıların gelirlerini doğrudan etkiliyor.
2027 Hedefleri ve Piyasa Dinamikleri
Öngören, 2027 yılında elektrik tüketimine yönelik hedeflerin ve piyasa dinamiklerinin, yenilenebilir enerji yatırımlarının yönünü belirleyeceğini vurguladı. Türkiye'nin yenilenebilir enerji kapasitesini artırma hedefi doğrultusunda, öz tüketim amaçlı projelerin teşvik edilmesi gerektiğini belirten Öngören, saatlik mahsuplaşmanın bu hedeflerle çelişmemesi için ek düzenlemelere ihtiyaç duyulabileceğini söyledi.
Saatlik mahsuplaşma, elektrik piyasasında tüketicilerin üretim ve tüketimlerini saatlik bazda denkleştirmesini öngörüyor. Bu sistem, özellikle lisanssız elektrik üretimi yapan ve ihtiyaç fazlası elektriği sisteme satan yatırımcılar için yeni bir dönemin başlangıcı olarak değerlendiriliyor. Öngören, sistemin getirdiği belirsizliklerin giderilmesi için sektör paydaşlarıyla istişare edilmesi gerektiğini ifade etti.
Sektör Temsilcilerinden Benzer Uyarılar
Enerji sektörü temsilcileri, saatlik mahsuplaşmanın özellikle çatı tipi güneş enerjisi santrallerinde yatırım iştahını azaltabileceği görüşünde. Yenilenebilir enerji yatırımlarının finansmanında yaşanan zorluklar ve artan maliyetler, yeni düzenlemenin etkilerini daha da belirgin hale getirebilir. Dr. Öngören, yatırımcıların öngörülebilirlik arayışında olduğunu ve saatlik mahsuplaşmanın bu arayışı zorlaştırdığını kaydetti.
Öte yandan, saatlik mahsuplaşma uygulamasının enerji arz güvenliği ve şebeke dengesi açısından olumlu yanları da bulunuyor. Sistem, yenilenebilir enerji üretiminin daha öngörülebilir ve planlanabilir olmasına katkı sağlayabilir. Ancak Öngören, bu olumlu etkilerin öz tüketim yatırımlarındaki olası yavaşlamayı telafi edip edemeyeceğinin tartışmalı olduğunu belirtti.
Gelecek Dönemde Beklentiler
Dr. Cansu Ünal Öngören, önümüzdeki dönemde enerji piyasası düzenlemelerinin yatırımcı dostu bir çerçevede şekillenmesi gerektiğini vurguladı. Özellikle 2027 yılına yönelik elektrik tüketim hedefleri doğrultusunda, yenilenebilir enerji yatırımlarının hız kesmeden devam etmesi için saatlik mahsuplaşma uygulamasının gözden geçirilmesi gerekebilir. Öngören, sektörün ihtiyaç duyduğu öngörülebilir ortamın sağlanması halinde, yenilenebilir enerji yatırımlarının yeniden ivme kazanabileceğini sözlerine ekledi.
Uzmanlar, saatlik mahsuplaşmanın uzun vadeli etkilerinin, uygulamanın nasıl işleyeceğine ve olası revizyonlara bağlı olarak değişeceğini belirtiyor. Enerji yatırımcıları, düzenlemenin netleşmesiyle birlikte yatırım kararlarını yeniden şekillendirebilir. Türkiye'nin yenilenebilir enerji potansiyelini değerlendirmek için öz tüketim projelerinin desteklenmesi, enerji bağımsızlığı ve sürdürülebilirlik açısından kritik önem taşıyor.
