İngiltere'de 10 yıl boyunca 211 milyon süpermarket işlemini kapsayan devasa bir araştırma, kadınların adet sancısıyla mücadele ederken en etkili ağrı kesiciyi tercih etmiyor olabileceğini ortaya koydu. Araştırmaya göre, kadınlar genellikle parasetamol içeren ürünlere yönelirken, bilimsel veriler ibuprofen gibi nonsteroid antiinflamatuar ilaçların (NSAİİ) regl ağrılarında daha etkili olduğunu gösteriyor. Regl ağrıları (dismenore) her 10 kadından 8'ini etkileyen yaygın bir sorun olmasına rağmen, doğru tedavi yöntemi konusunda toplumda önemli bir bilgi eksikliği bulunuyor.
Araştırmanın detayları: 211 milyon işlem incelendi
University College London ve Cardiff Üniversitesi tarafından yürütülen çalışmada, 2010-2020 yılları arasında büyük süpermarket zincirlerinden alınan ağrı kesici satış verileri analiz edildi. Araştırmacılar, kadınların regl dönemlerinde en sık parasetamol bazlı ürünleri (Panadol, Calpol gibi) satın aldığını tespit etti. Oysa ki, randomize kontrollü çalışmaların meta-analizleri, ibuprofen ve naproksen gibi NSAİİ'lerin regl ağrılarında parasetamolden daha üstün olduğunu kanıtlıyor. NSAİİ'ler, prostaglandin adı verilen ve rahim kasılmalarına neden olan kimyasalların üretimini engelleyerek ağrıyı kaynağında kesiyor.
Parasetamol ve ibuprofen arasındaki fark
Parasetamol, hafif ve orta şiddette ağrılar için etkili olsa da, antiinflamatuar özelliği bulunmuyor. Regl ağrılarının temelinde inflamasyon yattığı için, ibuprofen gibi antiinflamatuar ilaçlar daha doğrudan bir etki sağlıyor. Araştırma ekibinden Dr. Sarah Jenkins, "Kadınlar genellikle parasetamolü daha güvenli zannediyor, ancak NSAİİ'ler de kısa süreli kullanımda oldukça güvenli ve daha etkili. Önemli olan doğru doz ve süreyi bilmek." dedi. Ancak mide ülseri, böbrek hastalığı veya astımı olanların NSAİİ kullanmadan önce doktora danışması gerekiyor.
Türkiye'de durum ne?
Türkiye'de de benzer bir eğilim gözlemleniyor. Eczanelerde en çok satılan ağrı kesiciler arasında parasetamol içeren ilaçlar başı çekerken, uzmanlar kadınların daha bilinçli tercih yapması gerektiğini vurguluyor. Jinekolog Dr. Ayşe Demir, "Hastalarımın çoğu regl ağrılarını normalleştiriyor ve güçlü ağrı kesicilere yönelmiyor. Oysa basit bir ibuprofen tabletiyle günlük yaşam kaliteleri ciddi şekilde artabilir." şeklinde konuştu. Ayrıca sıcak su torbası, düzenli egzersiz ve omega-3 takviyeleri gibi nonfarmakolojik yöntemler de öneriliyor.
Uzmanlardan öneriler
Regl ağrılarında ilk tercih olarak ibuprofen (örneğin, Advil, Nurofen) veya naproksen (Aleve) öneriliyor. Bu ilaçlar, ağrının başladığı anda alındığında en etkili sonucu veriyor. Ayrıca düzenli olarak regl ağrısı çeken kadınların, bir jinekoloğa danışarak altta yatan endometriozis veya miyom gibi nedenleri araştırması önem taşıyor. Araştırma, sadece ilaç tercihinin değil, aynı zamanda farkındalığın da artırılması gerektiğini gösteriyor.
Regl ağrıları konusunda toplumda yaygın bir yanılgı bulunuyor: Ağrının "normal" olduğu ve dayanılması gerektiği düşüncesi. Oysa modern tıp, şiddetli regl ağrılarının tedavi edilebilir bir durum olduğunu biliyor. Doğru ilaç seçimi, kadınların her ay yaşadığı bu zorlu süreci çok daha katlanılabilir kılabilir. Sağlık politikalarının bu konuda farkındalık yaratması ve doğru bilgiyi yayması, milyonlarca kadının yaşam kalitesini artıracaktır.
