Rize'nin Pazar ilçesine bağlı Balıkçılar Köyü sakinleri, Zelek Limanı'nda kurulması planlanan kafes balık çiftliği projesine karşı bir kez daha sokağa çıktı. 15 Ocak 2025'te limanda toplanan yaklaşık 200 kişi, projenin bölgedeki geleneksel balıkçılığı ve ekosistemi tehdit ettiğini savundu. Köylüler adına konuşan Hacer Yurtsever, "Bu proje küçük balıkçının ekmeğine, halkın ortak yaşam alanına ve geleneksel balıkçılık kültürüne darbedir" dedi. Eylemde pankartlar taşıyan grup, sloganlar atarak yetkililere seslendi.
Projenin geçmişi ve itirazlar
Kafes balık çiftliği projesi, 2023 yılında Rize Valiliği ve Tarım ve Orman Bakanlığı onayıyla gündeme geldi. Proje kapsamında Zelek Limanı açıklarında 5 dönümlük bir alanda alabalık ve levrek yetiştirilmesi planlanıyor. Ancak bölge halkı, kafeslerin deniz akıntısını ve balık göç yollarını etkileyeceğini, ayrıca atık ve yem artıklarının kıyı kirliliğine yol açacağını belirtiyor. Balıkçılar Köyü Muhtarı Hasan Kaya, "Burada 40 yıldır balıkçılık yapıyoruz. Kafesler gelirse bizim ağlarımız takılır, balık azalır" ifadelerini kullandı. Çevre etki değerlendirmesi (ÇED) sürecinde köylülerin itirazlarının dikkate alınmadığını iddia eden grup, idare mahkemesine dava açmayı planlıyor.
Ekonomik ve ekolojik boyut
Rize'de balıkçılık, kıyı köylerinde önemli bir geçim kaynağı. Pazar ilçesinde kayıtlı 120'den fazla küçük ölçekli balıkçı bulunuyor. Kafes çiftliğinin, bölgedeki doğal balık stoklarını azaltarak bu kesimi olumsuz etkilemesinden endişe ediliyor. Öte yandan, projenin savunucuları, kafes balıkçılığının istihdam yaratacağını ve deniz ürünleri tedarikine katkı sağlayacağını belirtiyor. Ancak köylüler, somut istihdam vaatlerinin olmadığını ve projenin yalnızca büyük sermayeye hizmet ettiğini söylüyor. Çevre aktivistleri de Karadeniz'in hassas ekosisteminde kafes çiftliklerinin alg patlamasına ve oksijen azalmasına neden olabileceği uyarısında bulunuyor.
Protestocular, konuyu Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne taşımayı ve milletvekilleri aracılığıyla projenin iptalini sağlamayı hedefliyor. Benzer şekilde, geçtiğimiz yıllarda Trabzon ve Ordu'da da kafes çiftliği projelerine karşı çevre mücadeleleri yaşanmıştı. Rize Valiliği'nden henüz resmi bir açıklama gelmezken, Tarım İl Müdürlüğü sürecin devam ettiğini bildirdi. Bölge halkı, karar alıcıları dinlemeye ve müzakereye çağırıyor.
