California Üniversitesi'nden bir araştırma ekibi, Parkinson hastalarının hareket kabiliyetini ciddi şekilde kısıtlayan yürüme bozukluklarına karşı yapay zeka destekli bir beyin pili geliştirdi. Akıllı cihaz, hastanın yürüyüş ritmini mikrosaniyeler içinde analiz ederek felç edici semptomları anında durduruyor. Geleneksel beyin pillerinin çözüm üretemediği bu sorun, yeni teknoloji sayesinde tarihe karışabilir.
Nasıl çalışıyor?
Akıllı beyin pili, hastanın beynine yerleştirilen elektrotlar aracılığıyla sürekli olarak nöral sinyalleri okuyor. Yapay zeka algoritması, yürüme bozukluğunun habercisi olan anormal sinyal kalıplarını tanıyarak elektrik uyarımını devreye sokuyor. Bu sayede hasta donma veya dengesizlik yaşamadan yürümeye devam edebiliyor. Araştırmacılar, cihazın kişiye özel ayarlanabildiğini ve hastanın günlük aktivitelerine göre uyarım şiddetini otomatik olarak değiştirebildiğini belirtiyor.
Parkinson ve yürüme sorunları
Parkinson hastalarının yaklaşık yarısında görülen yürüme krizleri, genellikle ilaçlara yanıt vermiyor. Hastalar aniden donup kalabiliyor veya adımlarını kontrol edemiyor. Geleneksel derin beyin stimülasyonu (DBS) titreme ve sertlik gibi semptomları hafifletirken, yürüme bozukluklarına karşı etkisiz kalıyordu. Yeni akıllı pil, bu boşluğu doldurarak hastaların yaşam kalitesini önemli ölçüde artırmayı hedefliyor.
California Üniversitesi Nöroloji Bölümü'nden Dr. Sarah Johnson, "Bu cihaz, Parkinson tedavisinde devrim niteliğinde. Hastalarımız artık parkta yürüyüş yaparken aniden duracakları korkusu yaşamayacak" dedi. Araştırma ekibi, cihazın 2026 yılına kadar klinik kullanıma girmesini bekliyor.
Akıllı beyin pili, sadece yürüme bozukluklarına değil, aynı zamanda denge sorunları ve düşme riskine karşı da koruma sağlıyor. Yapay zeka, hastanın yürüme paternini sürekli öğrenerek zaman içinde daha hassas müdahaleler yapabiliyor.
Güvenlik ve yan etkiler
Henüz hayvan deneyleri aşamasında olan cihazın insanlarda denenmesi için etik kurul onayı bekleniyor. Araştırmacılar, pilin aşırı uyarım durumunda yan etkilere yol açabileceğini, ancak yapay zekanın bu riski minimize ettiğini belirtiyor. Ayrıca cihazın pili, kablosuz şarj desteği ile güncellenebiliyor.
Uzmanlar, bu teknolojinin Parkinson dışında yürüme bozukluğuna neden olan diğer nörolojik hastalıklarda da kullanılabileceğini düşünüyor. Akıllı beyin pili, nöromodülasyon alanında kişiselleştirilmiş tıbbın en somut örneklerinden biri olarak görülüyor.
Türkiye'de de Parkinson hastaları, bu gelişmeyi umutla karşılıyor. Türk Nöroloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Mehmet Yılmaz, "Yerli imkanlarla benzer bir cihaz geliştirilmesi için çalışmalarımız sürüyor" dedi.
