Halk arasında 'kemik erimesi' olarak bilinen osteoporoz, kırık gelişene kadar hiçbir belirti vermeyebiliyor. Uzm. Dr. Esra Tutal, bu sinsi hastalığın sakatlıklara hatta ölümlere yol açabileceğini vurgulayarak, özellikle aşırı zayıf olanlar, hareketsiz yaşam sürenler ve kortizon kullananların yüksek risk altında olduğunu belirtti. Erken tanı ve önlem alınmazsa, kalça, omurga ve el bileği kırıkları gibi ciddi sonuçlar doğurabiliyor.
Osteoporoz nedir ve kimler risk altında?
Osteoporoz, kemik yoğunluğunun azalması ve kemik dokusunun zayıflaması sonucu kırılma riskinin artmasıdır. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, 50 yaş üstü her üç kadından biri ve her beş erkekten biri osteoporoza bağlı bir kırık yaşamaktadır. Uzm. Dr. Tutal, risk faktörlerini şöyle sıraladı: İleri yaş, kadın cinsiyeti (özellikle menopoz sonrası), düşük vücut kitle indeksi, ailede osteoporoz öyküsü, sigara ve alkol kullanımı, D vitamini ve kalsiyum eksikliği, hareketsiz yaşam, uzun süreli kortizon kullanımı, bazı romatizmal hastalıklar ve erken menopoz.
Korunma ve tedavi yöntemleri
Osteoporozdan korunmak için yaşam tarzı değişiklikleri büyük önem taşıyor. Yeterli kalsiyum ve D vitamini alımı, düzenli egzersiz (özellikle yürüyüş, ağırlık kaldırma ve denge egzersizleri), sigara ve alkolden uzak durma öneriliyor. 50 yaş üstü bireylerin kemik yoğunluğu ölçümü yaptırması gerektiğini belirten Dr. Tutal, tedavide kullanılan ilaçların kemik kaybını yavaşlattığını ve kırık riskini azalttığını ifade etti. Ayrıca düşmeyi önleyici önlemler (evin düzenlenmesi, uygun ayakkabı seçimi) de kritik.
Toplumda kemik erimesi hakkında farkındalık düşük olduğu için birçok kişi ilk kırığa kadar hastalığını bilmiyor. Oysa erken tanı ile kırıklar büyük ölçüde önlenebilir. Sağlık Bakanlığı verilerine göre, Türkiye'de osteoporoz sıklığı 50 yaş üstü kadınlarda %25 civarında. Uzmanlar, menopoz dönemindeki kadınların düzenli kontrollerini ihmal etmemesini tavsiye ediyor.
