İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Beyaz Saray'da bir araya geldiği ABD Başkanı Donald Trump'a Türkiye'yi şikayet etti. İsrail basınının aktardığına göre Netanyahu, Trump'a haritalı bir sunum yaparak Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın "Osmanlı'yı ihyaya çalıştığını" öne sürdü ve Ankara'ya F-35 savaş uçağı satışına karşı çıktı. Görüşme, iki ülke arasındaki gerilimin yanı sıra bölgedeki güç dengeleri açısından da kritik bir dönemeç olarak değerlendirildi.
Netanyahu'dan haritalı sunum: "Osmanlı'nın ihyası" iddiası
İsrail basınında çıkan haberlere göre Netanyahu, Trump ile yaptığı görüşmede Türkiye'nin Orta Doğu'daki politikalarını eleştirdi. Başbakan Netanyahu, Erdoğan'ın izlediği dış politikayı "Osmanlı İmparatorluğu'nu yeniden canlandırma çabası" olarak nitelendirdi. Sunumda, Türkiye'nin Suriye, Irak, Libya ve Doğu Akdeniz'deki askeri varlığına dikkat çekildi. Netanyahu'nun, Türkiye'nin bu faaliyetlerinin İsrail'in güvenliğini tehdit ettiğini savunduğu ve bu nedenle ABD'nin Ankara'ya F-35 satışını durdurması gerektiğini ilettiği belirtildi. Görüşmenin detaylarına ilişkin resmi bir açıklama yapılmazken, Beyaz Saray'dan yansıyan bilgilere göre Trump, Netanyahu'nun endişelerini dinledi ve Türkiye ile ilişkilerin karmaşık olduğunu kabul etti.
F-35 krizi: Türkiye'nin programdan çıkarılması ve sonrası
Türkiye, Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi alması nedeniyle 2019 yılında ABD'nin F-35 programından çıkarılmıştı. Ankara, bu kararın haksız olduğunu savunurken, Washington ile ilişkilerde önemli bir kriz yaşanmıştı. Son dönemde Türkiye'nin yeniden F-35 programına dahil edilmesi ihtimali konuşulurken, Netanyahu'nun bu hamlesi iki ülke arasındaki pazarlık sürecini etkileyebilecek bir gelişme olarak yorumlanıyor. İsrail, bölgedeki hava üstünlüğünü korumak için ABD'nin Türkiye'ye F-35 satışına sıcak bakmadığı biliniyor. Netanyahu'nun Trump'a yaptığı sunumun, bu yöndeki lobi faaliyetlerinin bir parçası olduğu düşünülüyor. Uzmanlar, bu gelişmenin Türkiye-ABD ilişkilerinde yeni bir gerginlik yaratabileceğini, ancak iki ülkenin de NATO müttefiki olduğu gerçeğinin göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguluyor.
Bölgesel güç mücadelesi: Türkiye ve İsrail arasındaki rekabet
Türkiye ve İsrail arasındaki gerilim, özellikle Filistin meselesi, Doğu Akdeniz'deki enerji kaynakları ve Suriye politikaları nedeniyle zaman zaman tırmanıyor. İki ülke arasındaki diplomatik ilişkiler, 2010 yılında yaşanan Mavi Marmara krizinden bu yana inişli çıkışlı bir seyir izliyor. Son yıllarda istihbarat ve ticaret alanında ilişkilerin normale döndüğü gözlenirken, Netanyahu'nun bu açıklamaları ilişkilerde yeni bir kırılmaya işaret ediyor. Öte yandan, ABD'nin Orta Doğu politikasında Türkiye ve İsrail'in dengelerini gözetmek durumunda olduğu belirtiliyor. Trump yönetiminin, özellikle İran'a karşı oluşturduğu ittifakta hem Türkiye'ye hem de İsrail'e ihtiyaç duyduğu biliniyor. Bu nedenle, Netanyahu'nun taleplerinin tam olarak karşılanması beklenmiyor, ancak Türkiye'nin F-35 programına dönüşü konusunda sürecin uzayabileceği yorumları yapılıyor.
