İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Gazze Şeridi'nde ateşkes umutlarını bir kez daha boşa çıkaran kritik bir karara imza attı. Hamas'ın tamamen silahsızlandırılması şartına bağladığı barış sürecinde, uluslararası toplumun üzerinde uzlaştığı 15 maddelik yeni yol haritasını reddeden Netanyahu, işgal altındaki topraklardan çekilmeyeceklerini ilan etti. Bu gelişme, bölgede tansiyonu yeniden yükseltirken, milyonlarca Gazzeli için barış umutlarını da gölgeledi. Peki, bu kararın arkasında hangi dinamikler var? Reddedilen planın detayları neler? İşte merak edilen tüm yönleriyle son durum...
15 Maddelik Yol Haritası Neden Reddedildi?
Netanyahu'nun reddettiği 15 maddelik plan, ateşkesin kalıcı hale getirilmesi, insani yardımların kesintisiz ulaştırılması, esir takası ve nihai olarak iki devletli çözümün temellerini atmayı öngörüyordu. Ancak İsrail Başbakanı, planın kendi güvenlik endişelerini karşılamadığını savunarak masadan kalktı. Netanyahu hükümetinden yapılan yazılı açıklamada, "Hamas'ın askeri kanadı tamamen etkisiz hale getirilmeden hiçbir çekilme söz konusu olamaz" ifadelerine yer verildi. Bu sert tutum, uluslararası arabulucuların haftalardır sürdürdüğü diplomasi trafiğini de akamete uğrattı.
Uzmanlara göre, Netanyahu'nun bu kararı, koalisyon hükümetindeki aşırı sağcı ortaklarının baskısı ve iç siyasi hesaplarla doğrudan bağlantılı. Özellikle Maliye Bakanı Bezalel Smotrich ve Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir gibi isimler, Gazze'den herhangi bir çekilmenin hükümetin düşmesine yol açacağını net biçimde dile getirmişti. Netanyahu, siyasi geleceğini korumak adına bu taleplere boyun eğmiş görünüyor.
Bölgesel ve Küresel Tepkiler
Netanyahu'nun kararı, başta ABD, Mısır ve Katar olmak üzere arabulucu ülkeleri hayal kırıklığına uğrattı. ABD Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, "İki devletli çözüm vizyonundan sapma, bölgesel istikrarı tehdit etmektedir" denildi. Mısır yönetimi ise planın aslında İsrail'in güvenlik ihtiyaçlarını da göz önünde bulundurduğunu, dolayısıyla reddedilmesinin "kötü niyetli" olduğunu savundu.
Filistin tarafından ise tepkiler çok daha sert oldu. Hamas sözcüsü Hazem Kasım, "Netanyahu tarihin askıya alınmayacağını anlamalı. Biz silahlı mücadeleden vazgeçmeyeceğiz, işgal altındaki topraklarımızı koruyacağız" dedi. Filistin Yönetimi Başkanı Mahmud Abbas'ın ofisi ise bu kararı "barış sürecine suikast" olarak nitelendirdi.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres, tarafları yeniden müzakere masasına dönmeye çağırırken, bölgede insani durumun her geçen gün daha da kötüleştiği uyarısında bulundu. Gazze'deki sağlık altyapısının neredeyse tamamen çökmüş durumda olduğu, milyonlarca insanın temel ihtiyaçlardan yoksun yaşadığı raporlara yansıyor.
Geleceğe Dönük Senaryolar
Netanyahu'nun bu inatçı tutumu, bölgede uzun süreli bir çatışma riskini artırıyor. Uzmanlar, İsrail'in Gazze'den çekilmemesinin uluslararası hukuk açısından da büyük tartışmalara yol açacağını belirtiyor. İşgalci güç olarak yükümlülüklerini yerine getirmeyen İsrail'in, uluslararası toplum nezdinde daha fazla izole olacağı öngörülüyor.
Öte yandan, Hamas'ın elindeki İsrailli esirlerin durumu da belirsizliğini koruyor. Ateşkesin sağlanamaması halinde esir takası görüşmelerinin de askıda kalması, İsrail iç kamuoyunda Netanyahu'ya yönelik eleştirileri artırabilir. Esir ailelerinin kurduğu platformlardan yapılan açıklamalarda, hükümetin siyasi çıkarlar uğruna insan hayatını hiçe saydığı ifade ediliyor.
Bölgedeki dengeleri yakından takip eden uluslararası kuruluşlar, ateşkes sağlanamaması halinde çatışmaların Lübnan ve İran'ı da içine alacak şekilde bölgesel bir savaşa dönüşebileceği uyarısında bulunuyor. Bu nedenle, Netanyahu'nun kararının faturasının çok ağır olabileceği değerlendirmeleri yapılıyor.
Sonuç olarak, Netanyahu'nun 15 maddelik yol haritasını reddetmesi, Orta Doğu'da barışa ulaşma yolunda ciddi bir engel teşkil ediyor. Siyasi hesapların insani krizin önüne geçtiği bu tablo, bölge insanının daha fazla acı çekmesine neden olacak gibi görünüyor. Uluslararası toplumun bu konuda daha etkili adımlar atması, belki de barışın yeniden umut olmasını sağlayabilir.
