Ukrayna Ordusu İnsansız Sistemler Kuvvetleri Komutanı Robert Brovdi, Karadeniz'de Rusya'ya ait olduğu iddia edilen gölge filoya bağlı üç geminin hedef alındığını ve saldırıların başarıyla sonuçlandığını açıkladı. Brovdi, bu operasyonun, Rusya'nın uluslararası yaptırımları delerek petrol ve tahıl ticareti yaptığı gölge filoya yönelik en kapsamlı eylemlerden biri olduğunu belirtti. Saldırıda, bir petrol tankeri ile iki kuru yük gemisinin ağır hasar aldığı, bazı mürettebat üyelerinin yaralandığı bilgisi paylaşıldı.
Saldırının Detayları
Ukrayna ordusundan yapılan yazılı açıklamada, insansız deniz araçları (İDA) kullanılarak gerçekleştirilen operasyonun gece saatlerinde Karadeniz'in batı kesiminde, Rusya'nın Novorossiysk limanı açıklarında yoğunlaştığı belirtildi. Komutan Brovdi, Telegram hesabından yaptığı paylaşımda, "Gölge filosuna ait gemi tespit edilir edilmez, insansız araçlarımız hedefe kilitlendi. İlk saldırıda tanker ağır hasar aldı, ardından kuru yük gemilerinin ikisi de vuruldu." ifadelerini kullandı. Açıklamada, gemilerden birinin yangın çıkardığı, diğerlerinin ise su aldığı bilgisine yer verildi. Ukrayna tarafı, operasyonda herhangi bir Ukrayna askerinin zarar görmediğini, insansız araçların uzaktan kontrol edildiğini vurguladı.
Bu saldırı, Rusya'nın Karadeniz'deki ticaret rotasını hedef alan son bir aydaki dördüncü operasyon olarak kayıtlara geçti. Ukrayna Genelkurmay Başkanlığı, gölge filonun, Rusya'nın ham petrol ve tahıl ihracatını yaptırımlara rağmen sürdürmesini sağlayan ve batılı sigorta şirketlerinin teminat vermediği eski gemilerden oluştuğunu açıkladı. Bu filonun, Rusya'nın savaş masraflarını finanse etmede kilit rol oynadığı belirtiliyor.
Gölge Filonun Önemi ve Bağlam
Rus gölge filosu, özellikle Batı'nın deniz taşımacılığına uyguladığı yaptırımları aşmak amacıyla oluşturulmuş bir gemi ağı olarak biliniyor. Bu gemiler genellikle eski, bakımsız ve mal sahipleri gizli olan gemilerdir. Sigorta kapsamı olmadan çalışan bu filo, Rusya'nın petrolünü Asya ve Afrika pazarlarına taşırken, tahılını da Orta Doğu ülkelerine ulaştırıyor. Uzmanlar, Ukrayna'nın bu filoya yönelik saldırılarının, Rusya'nın savaş ekonomisini zayıflatmaya yönelik stratejik bir hamle olduğunu ifade ediyor.
Karadeniz'deki gerilim, Rusya'nın tahıl anlaşmasından çekilmesinin ardından tırmanmıştı. Rusya, Ukrayna tahılının güvenli geçişini sağlayan anlaşmayı Temmuz ayında askıya almış, Ukrayna da bu gelişmeye karşılık olarak Rus ticaret gemilerine yönelik sert önlemler alacağını açıklamıştı. Ukrayna'nın son saldırısı, bu bağlamda Rusya'yı zayıflatma ve tahıl koridorunu yeniden açma çabası olarak yorumlanıyor.
Öte yandan, Rusya'nın Karadeniz Filosu, Ukrayna'nın insansız hava ve deniz araçlarına karşı savunmasız olduğunu defalarca kanıtladı. Geçtiğimiz aylarda Ukrayna, Sivastopol'daki Rus deniz üssüne ve amiral gemisi Moskva'ya başarılı saldırılar düzenlemişti. Bu saldırılar, Rusya'nın deniz gücünde ciddi kayıplara yol açarken, gölge filo da artık hedef tahtasında.
Uluslararası toplum ise bu gelişmeye temkinli yaklaşıyor. ABD Dışişleri Bakanlığı, Ukrayna'nın meşru müdafaa hakkı çerçevesinde hareket ettiğini belirtirken, BM yetkilileri bölgedeki tüm ticari gemilerin güvenliğinden endişe ettiklerini ifade etti. Rusya ise yapılan saldırıyı "uluslararası deniz hukukunun ihlali" olarak kınarken, Ukrayna'yı "denizde terörizm" ile suçladı. Moskova yönetimi, zarar gören gemilerin mürettebatından 12 kişinin yaralandığını, 3 kişinin ise kaybolduğunu duyurdu. Ukrayna ise bu iddiaları henüz yanıtlamadı.
Bu son gelişme, Karadeniz'deki güç mücadelesinin yeni bir boyut kazandığını gösteriyor. Ukrayna'nın insansız deniz araçlarını etkin bir biçimde kullanması, Rusya'nın savaş gemileri ve ticaret filosu üzerindeki psikolojik baskıyı artırıyor. Gölge filo, Rusya için hayati öneme sahip olmaya devam ediyor, çünkü Batı yaptırımları nedeniyle bu filonun yerine ikame edilebilecek alternatif bir taşıma kapasitesi bulunmuyor. Bu nedenle Ukrayna'nın bu tür saldırılarını sürdürmesi, savaşın gidişatında belirleyici olabilir.
